Улстөр нийгэм
Мэндчилгээ
Эрхэм хүндэт Авто замчид аа!
Монгол Улсад авто замын сүлжээг хөгжүүлэхэд бүхий л сэтгэл, зүтгэлээ зориулсан үе үеийн ахмадууд, олон улсын түвшинд хүрсэн авто замын сүлжээг бий болгох их үйлсийн эхлэлийг тавьж байгаа энэ цагийн замчид та бүхэндээ Монгол Улсад Авто замын салбар үүсэж хөгжсөний 90 жилийн ойн баярын халуун мэндийг Монгол Улсын Засгийн газар, Зам, тээврийн хөгжлийн яамны нэрийн өмнөөс болон хувиасаа дэвшүүлж, аз жаргал, эрүүл энх, ажил бүтээлийн өндөр амжилтыг хүсэн ерөөе.
Эртнээс нааш зам харилцааны ач холбогдлыг чухалчилж, “Торгоны зам”, “Цайны зам” зэрэг хүн төрөлхтний түүхэнд онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн зам харилцааны даяаршсан сүлжээг хөгжүүлэх, хамгаалах талаар геополитикийн том бодлого хэрэгжүүлж байсан, зам тээврийн өөрийн гэсэн нэн эртний уламжлалтай монголчуудын хувьд одоогоос яг 90 жилийн тэртээ авто зам, гүүрийн асуудал эрхэлсэн байгууллага байгуулсан нь техник, технологийн эрин зуунтай хөл нийлүүлэх том зорилгын илэрхийлэл байсан билээ. Өнөөдөр та бид Монгол улсыг бүхэлд нь хэрсэн авто замын сүлжээтэй, орчин үеийн техник, тоног төхөөрөмжтэй, үндэсний чадварлаг боловсон хүчний хүчирхэг армитай болж чадсан амжилтаар түүхт ойгоо угтаж байна.
Тус салбарыг ийнхүү хөл дээр нь босгож, улс орны хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулагч томоохон салбар болгоход өөр өөрийн хувь нэмрээ оруулсан үе үеийн авто замчдаараа Монголын төр өнөөдөр бахархаж, та бүхнийхээ хийж бүтээсэн бүхнийг талархан үнэлж байна.
Монгол улсын 112.414 километр авто замын сүлжээний 14.918 километр нь олон улс, улсын чанартай авто замын сүлжээнд хамарч, үндэсний хэмжээний ачаа тээвэрлэлтийн 57.8, зорчигч тээвэрлэлтийн 98.4 хувийг автотээврээр гүйцэтгэж байгаа үзүүлэлттэйгээр та бид 90 жилийн ойгоо тэмдэглэж байна. Энэ бол авто замын тээвэр Монгол Улсын хувьд ачааны хүндийг үүрч байгаа нэн чухал салбар, цаашид ч үүрэг хариуцлага нь буурахгүй онцгой салбар гэдгийг нотлон харуулж байна.
Сайн үйлчилгээ, сайн чанарын авто замын дэд бүтэц ямар ч улс орны эдийн засгийн хөгжлийг түргэтгэгч хүчин зүйл, төрийн бодлогын салшгүй хэсэг байдаг. Өнгөрсөн 90 жилийн хугацаанд Монголын төр зам, тээврийн салбарын хөгжлийн асуудлыг улс орны нийгэм, эдийн засгийг хөгжүүлэх бодлогынхоо нэг чухал бүрэлдэхүүн хэсэг гэж үзэн ямагт ач холбогдол өгсөөр ирсэн билээ. Үр дүнд нь олон улс, улсын чанартай 9023.7 километр хатуу хучилттай авто зам, 26,680.5 метр ган, төмөрбетон гүүрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг авто замчид та бид хийж гүйцэтгэж, 20 аймгийн төвийг нийслэл хоттой хатуу хучилттай авто замаар холбож чадлаа. Эдгээр бүтээн байгуулалтаас улс орон, байгууллага, айл өрх, хувь хүний хүртэж буй шууд болон дам үр өгөөжийг үнэлж баршгүй билээ.
Монгол Улсын Засгийн газар 2016-2020 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөртөө олон улс, хот хоорондын болон орон нутгийн чанартай авто замын сүлжээн дэх хатуу хучилттай авто замын сүлжээг өргөтгөх, бүх аймгийн төвийг нийслэл хоттой хатуу хучилттай авто замаар холбох, Мянганы замын хэвтээ тэнхлэгийг үргэлжлүүлэх зорилт дэвшүүлэн хэрэгжүүлж байна. Зөвхөн 2019 онд гэхэд л улсын хэмжээнд олон улс, улсын чанартай 30 төсөл, арга хэмжээний нийт 1549.4 километр хатуу хучилттай авто зам, 655.8 метр төмөр бетон гүүрийн барилгын ажил, орон нутгийн чанартай 118 төсөл, арга хэмжээний 218 километр хатуу хучилттай авто зам, 412 метр төмөрбетон гүүрийн барилгын ажлыг Улсын төсөв, гадаадын зээл, тусламж, төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хөрөнгө оруулалтаар хийлээ.
Авто замын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг 2017 оны 05 дугаар сарын 11-ний өдөр УИХ баталж, түүнтэй холбоотой дагаж мөрдөх журмууд хэрэгжиж эхэлснээр авто замын салбарын хууль, эрх зүйн орчин улам боловсронгуй болсон нь бас нэг том амжилт юм.
Авто замын салбарт орчин үеийн удирдлагын менежмент, шинжлэх ухаан техникийн дэвшилтэт ололтыг тууштай нэвтрүүлж, олон улсын стандартын түвшинд хүрсэн авто замын сүлжээг бий болгох, Монгол Улсыг хамгийн дөт замаар далайд гарцтай болгох, бүс нутгийн хэмжээнд олон улсын дамжин өнгөрөх тээврийн гол сүлжээг бүрдүүлэх хүндтэй бөгөөд хариуцлагатай үүргийг авто замчид та бид хүлээж байна.
Хөгжлийг түгээгч алтан шар замын бүтээн байгуулалтад Монгол Улсын Авто замын сүлжээг өргөжүүлэн хөгжүүлэх чин сэтгэлээр жигүүрлэн хэтийн их зорилго, үүрэг хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаж гар, сэтгэл нийлэн хөдөлмөрлөж буй Монголын авто замчдын алдар, бадарч, амжилт ололт нь үеийн үед үргэлжлэн өртөөлөх болтугай.
МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРАЛ, ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ГИШҮҮН,
ЗАМ, ТЭЭВРИЙН ХӨГЖЛИЙН САЙД Б.ЭНХ-АМГАЛАН
Улстөр нийгэм
НҮБ-ын Хүн ам, хөгжлийн комиссын 59 дүгээр чуулганд Монгол Улс оролцож байна
АНУ-ын Нью-Йорк хотноо 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 13-17-ны өдрүүдэд НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгмийн зөвлөлийн Хүн ам, хөгжлийн комисс (ХАХК)-ын 59 дүгээр чуулган “Тогтвортой хөгжлийн орчин дахь хүн ам, технологи ба судалгаа” сэдвийн хүрээнд болж байна.
Энэхүү чуулганд НҮБ-ын гишүүн орнууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачид, бодлого тодорхойлогчид оролцож, хүн амын хөгжил, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилт, технологийн дэвшлийн нөлөө зэрэг асуудлаар санал солилцож байна. Чуулганд дэлхийн 190 гаруй улсын төлөөлөл оролцож буйгаараа онцлог юм.
Монгол Улсаас НҮБ-д суугаа Байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 14-ний өдөр болсон Ерөнхий хэлэлцүүлэгт үг хэлэв. Тэрбээр Олон улсын хүн ам, хөгжлийн бага хурлын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр манай улсын авч хэрэгжүүлж буй бодлого, арга хэмжээг танилцуулж, хүн амын бодлогыг хүний эрхэд суурилсан, хүртээмжтэй, нотолгоонд тулгуурласан байдлаар хэрэгжүүлэхийн чухлыг онцоллоо.
Мөн Монгол Улсын цахим шилжилтийн бодлогын хүрээнд гарч буй ахиц дэвшлийг дурдан, “E-Mongolia” платформ нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд илүү шуурхай, хүртээмжтэй хүргэхэд бодит үр дүн үзүүлж байгааг тэмдэглэв. Түүнчлэн технологийн хөгжлийг хүний эрх, хувийн мэдээллийн хамгаалалттай уялдуулан хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна.
Хүн ам, хөгжлийн комиссын чуулган нь жил бүр зохион байгуулагддаг бөгөөд хүн ам зүй, нийгмийн бодлого, хөгжлийн асуудлаар дэлхийн улс орнуудын туршлага, бодлогыг хэлэлцэх чухал индэр болдог.
Улстөр нийгэм
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Кемелевич Токаевын урилгаар 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 20-23-ны өдрүүдэд тус улсад төрийн айлчлал хийнэ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд тус улсад 20 жилийн дараа болох энэ айлчлалын үеэр хоёр орны төрийн тэргүүн ганцаарчилсан уулзалт, албан ёсны хэлэлцээ хийж, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгнө.
Тухайлбал өнгөрсөн 30 гаруй жилийн харилцааны ололт, амжилтыг дүгнэн, “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх талаар хэлэлцэх юм.
Айлчлалын хүрээнд талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхтэй холбоотой Засгийн газар болон байгууллага хоорондын баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна.
Мөн хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүд бизнес форум зохиож, Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид Астана хотноо анх удаа “Монголын сайхан орон” хүндэтгэлийн тоглолтоо толилуулна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн айлчлалын үеэр Астана хотноо болох Экологийн асуудлаарх бүс нутгийн дээд түвшний уулзалтад оролцоно.
Казахстаны Ерөнхийлөгч К.Токаев 2024 онд Ерөнхийлөгчийн урилгаар манай улсад төрийн айлчлал хийсэн нь харилцаа, хамтын ажиллагааг бүх салбарт гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд чухал түлхэц болсон.
Энэ айлчлалын үеэр хоёр улсын төрийн тэргүүн уламжлалт найрсаг харилцааны түвшнийг шат ахиулан “Стратегийн түншлэл”-д хүргэснээ тунхаглан зарласан юм.
Ингэснээр Казахстан нь Төв Азийн бүс нутаг дахь манай улсын анхны Стратегийн түнш орон болж байлаа.
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс 1992 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр дипломат харилцаа тогтоосон түүхтэй.
Манай улсаас 1998 онд Ерөнхийлөгч Н.Багабанди, 2007 онд Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр нар Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийжээ.
Улстөр нийгэм
Улсын хэмжээнд 9.2 сая төл хүлээн авч, бойжилт 98.9 хувьтай байна
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдрийн байдлаар улсын хэмжээнд төллөвөл зохих 22.4 сая эх малын 41.4 хувь буюу 9.2 сая хээлтэгч мал төллөжээ.
Одоогийн байдлаар нийт 9.2 сая төл хүлээн авснаас 9.1 сая толгой төл бойжиж, бойжилт 98.9 хувьтай байгаа нь мал төллөлт хэвийн үргэлжилж байгааг харуулав.
Мал төллөлтийн явцыг бүсээр авч үзвэл баруун бүсэд 44.5 хувь, хангайн бүсэд 43.1 хувь, зүүн бүсэд 38.3 хувь, төвийн бүсэд 38.2 хувьтай үргэлжилж байна.
Харин оны эхнээс хойш улсын хэмжээнд нийт 199.8 мянган толгой мал зүй бусаар хорогдсон байна. Үүнийг төрлөөр нь ангилбал тэмээ 171, адуу 16.5 мянга, үхэр 21.3 мянга, хонь 76.0 мянга, ямаа 85.7 мянган толгой байна. Энэ нь оны эхний нийт малын 0.34 хувийг эзэлж байгаа юм.
Мэргэжлийн байгууллагуудын мэдээлснээр хаврын улиралд мал төллөлтийн явцтай уялдан малын арчилгаа, маллагааг сайжруулах, төл бойжилтыг хамгаалах шаардлагатайг анхааруулж байна.
