Улстөр нийгэм
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөрт зориулан илгээлт гаргав
Эрхэм хүндэт сэтгүүлчид ээ,
Монголын сэтгүүл зүйн өнөр бүлийн хүндэт гишүүд ээ,
Та бүхэндээ Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тохиолдуулан Монгол Улсын төрийн эрх барих дээд байгууллага Улсын Их Хурлын нэрийн өмнөөс болон хувиасаа чин сэтгэлийн мэндчилгээ өргөн дэвшүүлж байгааг хүлээн авна уу.
Тавдугаар сарын 3 бол хэвлэлийн эрх чөлөөг хамгаалах нэн чухал үүргээ төр, засгийн байгууллагууд сахин биелүүлэх шаардлагатайг сануулах өдөр юм. Түүнчлэн сэтгүүлчид өөрийн улс орон дахь чөлөөт хэвлэлийн төлөвшил, мэргэжлийн ёс зүйн байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгч, зайлшгүй анхаарах асуудлаа хэлэлцэн тодорхойлох, хэвлэлийн эрх чөлөөг зөрчиж буй аливаа үйлдлийн эсрэг дуу хоолойгоо нэгтгэх өдөр юм.
ЮНЕСКО-гийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Одрэ Азуле Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөрт зориулан гаргасан илгээлтдээ энэ жилийн Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг “Мэдээлэл бол нийгмийн баялаг мөн” гэсэн уриан дор тэмдэглэхээр шийдвэрлэснээ мэдэгджээ. Энэхүү уриалга нь мэдээлэл бол сайн сайхныг бүтээх нэгэн чухал хэрэгсэл мөн гэсэн агуулгыг илэрхийлж байна.
Халдварт коронавирусийн цар тахал Монгол орныг түгшээсэн амаргүй цаг үед Монголын сэтгүүлчид эрсдэлээс иргэдээ, эх орноо сэргийлэн хамгаалах үйл хэргийн тэргүүн эгнээнд явж, мэдээллийг бодит эх сурвалжаас шуурхай түгээж, аюулт тахлаас ангижрах нийт олны хүсэл эрмэлзлийн туг нь болж байгаа нь энэхүү нийгмийн сайн сайхныг бүтээх үүргээ чин шударгаар биелүүлж байгаагийн илэрхийлэл юм.
Та нартаа Монгол Улсын Их Хурлын нэрийн өмнөөс гүн талархал илэрхийлье.
Үнэн зөв, баталгаатай, найдвартай мэдээлэл бол баялаг гарцаагүй мөн. Чухамхүү ийм мэдээлэл л иргэдийг мэдлэгжүүлж, соён гэгээрүүлж, ирээдүйн сайн сайханд хөтөлдөг. Ёс зүй, үүрэг хариуцлагаа гүнээ ухамсарласан сэтгүүлч, түүний бүтээл бол Монголын нийгэмд шударга ёсыг бэхжүүлэх, буруу бусармагийг уудлан илчилж, засан сайжруулах гол хөшүүрэг мөн гэж би үздэг.
Тиймээс төрийн эрх барих, хууль тогтоох дээд байгууллага Монгол Улсын Их Хурал Монголын сэтгүүл зүйн нэгэн зууны баялаг түүх, хараат бус, чөлөөт сэтгүүл зүйг эх орондоо төлөвшүүлэх сэтгүүлчдийн хүчин чармайлтыг ямагт өндрөөр үнэлж, гүнээ хүндэтгэдэг.
Иргэдийнхээ үнэнийг мэдэх эрх, хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчдийн нийтлэг эрх ашгийг хамгаалах эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх чиглэлээр Монголын парламент ямагт анхаарсаар ирсэн. Энэ чиглэлээр цаашид ч хийх зүйл их бий. Улсын Их Хурал 2019 онд “Өргөн нэвтрүүлгийн тухай” хуулийг баталсан. “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай” хуулийг шинэчлэх зайлшгүй шаардлагатай гэж сэтгүүлчид, олон нийт үзэж байгааг Улсын Их Хурал чухалчлан анхаарч байгаа.
Түүнчлэн сэтгүүлчдийн хэвлэн нийтлэх, мэдээлэл авах эрх, хараат бус байдлыг бүрнээ хангах, хэвлэн нийтэлснийх нь төлөө шүүхээс ял сонсгохгүй байхыг эрхэм үүргээ гэж үзэж байгааг энэ дашрамд мэдэгдье.
Монголын парламент ямагт сэтгүүлчидтэйгээ хамт байсан, сэтгүүлчид маань ч бидний дотнын анд нөхөд, хамтран зүтгэгчид байсаар ирснийг энэ өдөр тэмдэглэж хэлэхэд таатай байна.
Монголын сэтгүүлчид төрийн бодлого, хууль ёсыг түгээн сурталчлагч, төр-ард түмнийг холбогч зууч, Монголоо дэлхий ертөнцөд таниулагч гүүр нь болсоор ирсэн билээ. Та бүхэн бол нэг талаас төр, засгийн дотнын нөхөр нь, нөгөө талаас гашуун боловч үнэнийг хэлдэг үнэнч туслагч нь юм.
Монгол Улсын хөгжил дэвшил баталгаа дархлаатай, ирээдүй маргааш нь гэгээ гэрэлтэй байх ёстой. Үүнд хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчдийн үүрэг онцгой ач холбогдолтой гэдгийг тэмдэглэж хэлье.
Хэвлэлийн эрх чөлөө бол Монголын сайн сайхны баталгаа юм. Тиймээс ирээдүйн сайн сайхны төлөө хамтдаа зүтгэцгээе.
Монголынхоо түүхийг үгийн шидээр урлан бүтээх, Монгол оронд шударга ёс, ардчилал, хүний эрх, эрх чөлөөг бүрнээ цогцлоох эрхэм үйлс тань бүтэмж төгөлдөр байх болтугай.
Монгол Улсын Их Хурлын дарга
ГОМБОЖАВЫН ЗАНДАНШАТАР
Улстөр нийгэм
НҮБ-ын Хүн ам, хөгжлийн комиссын 59 дүгээр чуулганд Монгол Улс оролцож байна
АНУ-ын Нью-Йорк хотноо 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 13-17-ны өдрүүдэд НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгмийн зөвлөлийн Хүн ам, хөгжлийн комисс (ХАХК)-ын 59 дүгээр чуулган “Тогтвортой хөгжлийн орчин дахь хүн ам, технологи ба судалгаа” сэдвийн хүрээнд болж байна.
Энэхүү чуулганд НҮБ-ын гишүүн орнууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачид, бодлого тодорхойлогчид оролцож, хүн амын хөгжил, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилт, технологийн дэвшлийн нөлөө зэрэг асуудлаар санал солилцож байна. Чуулганд дэлхийн 190 гаруй улсын төлөөлөл оролцож буйгаараа онцлог юм.
Монгол Улсаас НҮБ-д суугаа Байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 14-ний өдөр болсон Ерөнхий хэлэлцүүлэгт үг хэлэв. Тэрбээр Олон улсын хүн ам, хөгжлийн бага хурлын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр манай улсын авч хэрэгжүүлж буй бодлого, арга хэмжээг танилцуулж, хүн амын бодлогыг хүний эрхэд суурилсан, хүртээмжтэй, нотолгоонд тулгуурласан байдлаар хэрэгжүүлэхийн чухлыг онцоллоо.
Мөн Монгол Улсын цахим шилжилтийн бодлогын хүрээнд гарч буй ахиц дэвшлийг дурдан, “E-Mongolia” платформ нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд илүү шуурхай, хүртээмжтэй хүргэхэд бодит үр дүн үзүүлж байгааг тэмдэглэв. Түүнчлэн технологийн хөгжлийг хүний эрх, хувийн мэдээллийн хамгаалалттай уялдуулан хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна.
Хүн ам, хөгжлийн комиссын чуулган нь жил бүр зохион байгуулагддаг бөгөөд хүн ам зүй, нийгмийн бодлого, хөгжлийн асуудлаар дэлхийн улс орнуудын туршлага, бодлогыг хэлэлцэх чухал индэр болдог.
Улстөр нийгэм
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Кемелевич Токаевын урилгаар 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 20-23-ны өдрүүдэд тус улсад төрийн айлчлал хийнэ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд тус улсад 20 жилийн дараа болох энэ айлчлалын үеэр хоёр орны төрийн тэргүүн ганцаарчилсан уулзалт, албан ёсны хэлэлцээ хийж, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгнө.
Тухайлбал өнгөрсөн 30 гаруй жилийн харилцааны ололт, амжилтыг дүгнэн, “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх талаар хэлэлцэх юм.
Айлчлалын хүрээнд талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхтэй холбоотой Засгийн газар болон байгууллага хоорондын баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна.
Мөн хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүд бизнес форум зохиож, Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид Астана хотноо анх удаа “Монголын сайхан орон” хүндэтгэлийн тоглолтоо толилуулна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн айлчлалын үеэр Астана хотноо болох Экологийн асуудлаарх бүс нутгийн дээд түвшний уулзалтад оролцоно.
Казахстаны Ерөнхийлөгч К.Токаев 2024 онд Ерөнхийлөгчийн урилгаар манай улсад төрийн айлчлал хийсэн нь харилцаа, хамтын ажиллагааг бүх салбарт гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд чухал түлхэц болсон.
Энэ айлчлалын үеэр хоёр улсын төрийн тэргүүн уламжлалт найрсаг харилцааны түвшнийг шат ахиулан “Стратегийн түншлэл”-д хүргэснээ тунхаглан зарласан юм.
Ингэснээр Казахстан нь Төв Азийн бүс нутаг дахь манай улсын анхны Стратегийн түнш орон болж байлаа.
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс 1992 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр дипломат харилцаа тогтоосон түүхтэй.
Манай улсаас 1998 онд Ерөнхийлөгч Н.Багабанди, 2007 онд Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр нар Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийжээ.
Улстөр нийгэм
Улсын хэмжээнд 9.2 сая төл хүлээн авч, бойжилт 98.9 хувьтай байна
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдрийн байдлаар улсын хэмжээнд төллөвөл зохих 22.4 сая эх малын 41.4 хувь буюу 9.2 сая хээлтэгч мал төллөжээ.
Одоогийн байдлаар нийт 9.2 сая төл хүлээн авснаас 9.1 сая толгой төл бойжиж, бойжилт 98.9 хувьтай байгаа нь мал төллөлт хэвийн үргэлжилж байгааг харуулав.
Мал төллөлтийн явцыг бүсээр авч үзвэл баруун бүсэд 44.5 хувь, хангайн бүсэд 43.1 хувь, зүүн бүсэд 38.3 хувь, төвийн бүсэд 38.2 хувьтай үргэлжилж байна.
Харин оны эхнээс хойш улсын хэмжээнд нийт 199.8 мянган толгой мал зүй бусаар хорогдсон байна. Үүнийг төрлөөр нь ангилбал тэмээ 171, адуу 16.5 мянга, үхэр 21.3 мянга, хонь 76.0 мянга, ямаа 85.7 мянган толгой байна. Энэ нь оны эхний нийт малын 0.34 хувийг эзэлж байгаа юм.
Мэргэжлийн байгууллагуудын мэдээлснээр хаврын улиралд мал төллөлтийн явцтай уялдан малын арчилгаа, маллагааг сайжруулах, төл бойжилтыг хамгаалах шаардлагатайг анхааруулж байна.
