Улстөр нийгэм
Байнгын хороодын үйл ажиллагааг нээлттэй болгож, иргэдийн оролцоог хангах чиглэлээр үүрэг өглөө
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар 2019 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдөр УИХ-ын Байнгын болон Дэд хороодын дарга нар, УИХ-ын Тамгын газрын удирдлагууд, Байнгын хороодын Ажлын албаны ажилтнуудтай уулзаж үүрэг чиглэл өглөө.
Тэрбээр “Энэ намрын чуулган ажил хэрэгч, хариуцлагатай чуулган болох ёстой. Цаана нь бүрэн эрхийн хугацааны нэг л чуулган үлдсэн. Хэлэлцэн шийдэх олон чухал асуудал биднийг хүлээж байна. Тиймээс УИХ-ын сахилга, хариуцлагыг дээшлүүлж, хууль тогтоох үйл ажиллагааны чанарыг сайжруулах, хянан шалгах чиг үүргээ сайн хэрэгжүүлж, ард түмний засаглах эрхийг хангах нь УИХ-ын нэр хүндийг сэргээхэд чухал ач холбогдолтой. Ойрын үед Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийг эцэслэж, Монгол Улсын 2020 оны төсвийг батлах нь бидний хуулиар хүлээсэн нэн чухал үүрэг болж байна. УИХ-ын гишүүний ёс зүйн дүрэм, УИХ-ын стратеги төлөвлөгөөний төсөл бэлэн болсон. Хойшлуулалгүй хэлэлцэн шийдвэрлэх шаардлагатай. Түүнчлэн УИХ-ын дотоод бүтцийн байгууллагуудын үйл ажиллагааны уялдаа холбоог сайжруулах шаардлагатай байна” гэж уулзалтын эхэнд тэмдэглэж хэлэв.
Тэрбээр Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг хэлэлцүүлэх ажилд ихээхэн хүчин чармайлт гаргаж, цаг наргүй ажиллаж буй Тамгын газрын ажилтнуудад энэ үеэр талархал илэрхийлэв.
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Байнгын хороо тус бүр хийх ажлаа нарийвчлан тооцож, эрэмбэлэх шаардлагатайг сануулаад хууль тогтоох, хянан шалгах чиглэлээр нээлттэй хэлэлцүүлэг, нийтийн сонсгол хийх сэдэв, хуулиудын талаар үүрэг чиглэл өглөө.
Тухайлбал:
ӨРГӨДЛИЙН БАЙНГЫН ХОРОО: Монгол Улсын Засгийн газар болон төрийн бусад байгууллагад иргэдийн өргөдөл, гомдлын шийдвэрлэлт ямар байгааг иргэний нийгмийн байгууллагуудын оролцоотойгоор шалгаж, дүгнэлт гаргах;
ХУУЛЬ ЗҮЙН БАЙНГЫН ХОРОО: Авлига, албан тушаалын болон мал хулгайлах гэмт хэрэгтэй тэмцэх эрх зүйн орчныг шинэчлэх, Эрүүгийн болон Зөрчлийн хуулиудад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэргийн нөхцөл байдал, түүнтэй тэмцэх арга замын талаар Нээлттэй сонсгол зохион байгуулах, ХЭҮК-той хамтарч хүний эрхийн тулгамдсан асуудлаар хяналт шалгалт явуулж, хэлэлцүүлэг хийх;
ТӨРИЙН БАЙГУУЛАЛТЫН БАЙНГЫН ХОРОО: Сонгуулийн хууль тогтоомж болон Улс төрийн намуудын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Шүгэл үлээгч-мэдээлэгчийн эрхийг хамгаалах хуулийн төслөөр хэлэлцүүлэг, сонсгол явуулах, ОУПХ-ны Парламентын нээлттэй байдлын тунхагийг хэрэгжүүлэх талаар анхаарч ажиллах;
НИЙГМИЙН БОДЛОГО, БОЛОВСРОЛ, СОЁЛ ШИНЖЛЭХ УХААНЫ БАЙНГЫН ХОРОО: Их, дээд сургуулиудыг дэлхийн жишигт хүргэх, түүх, соёлын өвийг хамгаалах, эрүүл мэндийн даатгалын үйлчилгээ, ЕБС-ийн сурах бичгийн асуудал, инноваци, залуучуудын хөгжлийг дэмжих зэрэг асуудлууд болон Нялх балчир хүүхдийн хоол, хүнсний тухай болон Хөдөлмөрийн тухай, Гэр бүлийн тухай хуулиудын шинэчилсэн найруулгын төслүүдээр нээлттэй хэлэлцүүлэг, сонсгол явуулах;
БАЙГАЛЬ ОРЧИН, ХҮНС, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН БАЙНГЫН ХОРОО: Агаарын бохирдлыг бууруулах үүрэг хүлээсэн байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаа, авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээний үр дүнгийн талаар Ерөнхий хяналтын сонсгол хийх, ашигт малтмалын орд газрууд дахь олборлолт, ашиглалт, байгаль орчинд нөлөөлж буй нөлөөллийн талаар нээлттэй хэлэлцүүлэг зохион байгуулах;
ЭДИЙН ЗАСГИЙН БАЙНГЫН ХОРОО: Жижиг, дунд үйлдвэрлэгчдийг дэмжих талаар болон Итгэлийн зээл олгох хуулийн төслөөр нээлттэй хэлэлцүүлэг хийх, Монгол Улс “саарал жагсаалт”-д орох эрсдэл үүссэн нөхцөл байдлын талаар хэлэлцэж, Монголбанк, Санхүүгийн зохицуулах хорооны үйл ажиллагаанд үнэлэлт дүгнэлт өгөх;
ТӨСВИЙН БАЙНГЫН ХОРОО: Төсвийн болон Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн төслийн талаар нээлттэй хэлэлцүүлэг хийх;
АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ, ГАДААД БОДЛОГЫН БАЙНГЫН ХОРОО: Батлан хамгаалах багц хуулиудаар Ерөнхий хяналтын сонсгол хийх;
Ингэж нээлттэй хэлэлцүүлэг, сонсгол хийдэг арга барилд шилжсэнээр Байнгын хороодын үйл ажиллагаа олон нийтэд нээлттэй болж, хууль тогтоох болон хянан шалгах чиг үүргээ хэрэгжүүлэхэд иргэдийн оролцоо хангагдана гэж үзэж байна.
Улстөр нийгэм
Булган аймагт Эрүүл мэндийн салбарын томоохон цогцолбор бүтээн байгуулалт эхэллээ
Улстөр нийгэм
УИХ: Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар
|
Хуралдаан
10:00
|
Танхим
Их хуралдай
|
Хэлэлцэх асуудал
15
|
- Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнийг томилох, чөлөөлөх тухай асуудал
- Бизнесийн эрх чөлөөний тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Засгийн газар 2026.06.04-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 90 минут/ Төслийн PDF
- Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа нарын 37 гишүүн 2026.05.29-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүд /УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг нарын 37 гишүүн 2026.05.29-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Төрийн болон орон нутгийн өмчит компанийн бүтээмж, ил тод байдал, засаглалыг сайжруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүд /Засгийн газар 2025.01.08-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Засгийн газар 2026.05.26-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /УИХ-ын гишүүн Л.Соронзонболд нарын 13 гишүүн 2026.05.21-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Ж.Алдаржавхлан 2026.04.29-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн М.Энхцэцэг нарын 70 гишүүн 2026.05.27-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 04 дүгээр дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан боловсруулсан, анхны хэлэлцүүлэг, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
- Хүнсний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /УИХ-ын гишүүн М.Мандхай нарын 10 гишүүн 2025.06.19-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг нарын 19 гишүүн 2026.05.28-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /УИХ-ын гишүүн О.Амгаланбаатар нарын 17 гишүүн 2026.05.29-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/ Төслийн PDF
- “Үндэсний хиймэл дагуул хөөргөх төслийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл
- Бусад
Улстөр нийгэм
Хувийн сургуулиудыг төлбөрийн мэдээллээ ил тод болгох, албан бус шинжтэй нэмэлт төлбөр, хандив шаардахыг хориглолоо
Суралцагчийн сурч боловсрох эрхийг хангах, сургалтын төлбөртэй холбоотой харилцааны ил тод, нээлттэй байдлыг сайжруулах шаардлагад үндэслэн Боловсролын сайдын 2026 оны зургаадугаар сарын 08-ны өдрийн А/119 дүгээр тушаал гаргалаа.
Сүүлийн жилүүдэд хувийн сургуулийн тоо болон суралцагчдын эзлэх хувь нэмэгдэж, сургалтын төлбөр жил бүр нэмэгдэх хандлага ажиглагдаж байна. Гэвч сургалтын төлбөрийг нэмэгдүүлэх хугацаа, үндэслэл, мэдээлэх арга хэлбэр сургуулиудын хувьд харилцан адилгүй байгаа нь эцэг эх, асран хамгаалагчдад санхүүгийн хүндрэл үүсгэх, үл ойлголцол, маргаан гарах нөхцөлийг бий болгож байна.
Энэхүү тушаал нь төрийн бус өмчийн ерөнхий боловсролын сургуулиудын сургалтын төлбөр тогтоох, өөрчлөх үйл ажиллагааг ил тод болгох, эцэг эх, асран хамгаалагчдад урьдчилан мэдээлэх, сургалтын төлбөрийн зохицуулалтыг гэрээний үндсэн дээр хэрэгжүүлэх, суралцагчийн эрх ашгийг хамгаалах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд чиглэсэн.
Тушаалаар сургалтын төлбөр болон нэмэлт үйлчилгээний хураамжид өөрчлөлт оруулах үндэслэл, тооцооллыг хичээлийн жил эхлэхээс өмнө танилцуулах, төлбөрийн шийдвэрийг мэдээллийн систем болон цахим хуудсаар дамжуулан нийтэд мэдээлэх, төлбөрийг хэсэгчлэн төлөх боломжийг гэрээгээр зохицуулах, шинээр элсэгчийн болон үргэлжлүүлэн суралцагчийн суудал баталгаажуулах урьдчилгаа төлбөрийн хэмжээг сургалтын төлбөрийн 10 хувиас хэтрүүлэхгүй байх зэрэг зохицуулалтыг тусгасан.
Мөн суралцагчийг элсүүлэх, шилжүүлэх, сургуулиас гарахтай холбоотой төлбөрийн нөхцөлийг гэрээнд тодорхой тусгах, сургалтын байгууллагын албан тушаалтан албан бус шинжтэй нэмэлт төлбөр, хандив шаардахыг хориглосон болно. Түүнчлэн эцэг эх, асран хамгаалагчтай байгуулах гэрээний загварыг шинэчлэн боловсруулж батлах, хэрэгжилтэд хяналт тавих чиг үүргийг холбогдох нэгж, байгууллагуудад даалгасан.
Энэхүү тушаал хэрэгжсэнээр:
- Сургалтын төлбөр болон бусад хураамжийн мэдээллийг тогтоосон хугацаанд нийтэд мэдээлдэг болно.
- Төлбөр нэмэгдүүлэх тохиолдолд тухайн шийдвэрийн үндэслэл, зардлын бүтэц, шаардлагыг ил тод танилцуулдаг болно.
- Суралцагч сургууль шилжих, сургуулиас гарах үед төлбөр буцаан олгох нөхцөл, журмыг тодорхой мөрддөг болно.
- Эцэг эх, асран хамгаалагчдад мэдээлэл өгөх, санал авах ажиллагаа тогтмолжино.
- Сургалтын төлбөртэй холбоотой маргаан, үл ойлголцол буурч, боловсролын үйлчилгээний ил тод байдал сайжирна.
- Тушаал нь хувийн сургуулиудын үйл ажиллагаанд шууд хязгаарлалт тогтоохгүй бөгөөд сургалтын төлбөр тогтоох эрхэд халдахгүй.
- Харин төлбөрийн талаарх мэдээллийг нээлттэй, ойлгомжтой хүргэх, суралцагч болон эцэг эхийн мэдээлэл авах эрхийг хангахад чиглэж байна.
- Ингэснээр боловсролын байгууллагын хариуцлага, ил тод байдал нэмэгдэж, эцэг эх, асран хамгаалагчид сургалтын төлбөртэй холбоотой шийдвэрийг урьдчилан мэдэх, төлөвлөх боломж бүрдэх юм.


