Улстөр нийгэм
Польш-Монголын парламентын бүлгийн дарга Станислав Горчыца тэргүүтэй төлөөлөгчид Монгол Улсад айлчилж байна
Монгол Улсын Их Хурал дахь Монгол-Польшийн парламентын бүлгийн урилгаар Бүгд Найрамдах Польш Улсын Сеймийн гишүүн, парламент дахь Польш-Монголын парламентын бүлгийн дарга, Төлөөлөгчдийн тэргүүн Станислав Горчыца тэргүүтэй төлөөлөгчид 2025 оны 09 дүгээр сарын 29-нөөс 10 дугаар сарын 4-ний өдрүүдэд Монгол Улсад албан ёсоор айлчилж байна.
Зочид төлөөлөгчдийг Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Р.Сэддорж 2025 оны есдүгээр сарын 29-ний өдөр хүлээн авч уулзлаа. Тэрбээр хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 75 жилийн ойн мэндийг хүргэж, тэртээх он жилүүдэд Монгол Улс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагад гишүүнээр элсэхэд Польш Улс хамгийн түрүүнд хүлээн зөвшөөрсөн улс орны нэг байсан явдалд байнга талархаж явах учиртайг онцлов. Монгол Улсын төрийн тэргүүн тус улсад энэ жил айлчлахдаа Монгол-Польш Улс хоорондын иж бүрэн түншлэлийн харилцааг тогтоож, 2030 он хүртэлх таван жилийн төлөвлөгөөг батлан шат ахиулсан. Монгол Улсын Их Хурал таван нам, эвслийн төлөөллөөс бүрдсэн, анхны 126 гишүүн сонгогдон ажиллаж байгаа. Найман байнгын хороотой. Эдгээрээс Эдийн засгийн байнгын хороо 32 гишүүнтэй, хамгийн том нь гэв. Түүнчлэн Монголын парламент гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжих таатай орчин бүрдүүлэхийг чухалчилж, хоёр улсын иргэд хоорондын харилцааг бэхжүүлэх, улс хооронд шууд нислэгтэй болгох, зэс боловсруулах үйлдвэр байгуулах, нүүрсний далд уурхай, Шинэ Зуунмод, Хархорин хотыг бүтээн босгох, аймаг, муж хоорондын харилцааг дэмжих чиглэлд хамтрах байр суурьтай байгаагаа илэрхийллээ. Өмнөговь аймгаас сонгогдсон гишүүний хувьд Польш эрдэмтэд Монголын говиос үлэг гүрвэл, археологийн олдворын судалгааг хийж, дэлхийд таниулсан тухай кино хийж буйг дурдав.
Польш-Монголын парламентын бүлгийн дарга С.Горчыца Монголын талаас урьсан явдалд талархаад, айлчлалын бүрэлдэхүүнээ танилцууллаа. Түүний хувьд хоёр улсын түншлэлд ижил төстэй үнэт зүйлс ихээхэн нөлөөтэй хэмээв. Мөн Польш Улсад Монголын парламентын бүлгийн дарга тэргүүтэй төлөөлөгчид саяхан айлчилсан нь харилцааг ахиулж, уул уурхай, хил хамгаалах чиглэлд шинэ боломжийг эрэлхийлж эхэлсэн. Албан айлчлалынхаа хүрээнд уул уурхайн салбарын сайдтай уулзахаар товлосон. Олон Улсын тавцанд хоёр улсын харилцан дэмжлэг, байр суурь чухал байна гэлээ. Түүнчлэн хоёр улсын гадаад худалдааны эргэлт жилд 90 орчим сая ам.доллар байдгийг хоёр дахин өсгөх, хөдөө аж ахуй, жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоо зэрэг чиглэлд бизнесийн шинэ гарц бий болгох хэрэгтэйг онцоллоо. Цар тахлын улмаас хойшилсон зарим төсөл, хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэхийн тулд хоёр улсын Засгийн газар хооронд байгуулсан нөхцөлт зээлийн гэрээг дахин сунгахад анхаарал хандуулж өгөхийг тус Байнгын хорооноос хүсэв. Энэхүү гэрээг сунгаснаар 50 сая еврогийн зээлийн хөрөнгөөр таван аймагт цэвэрлэх байгууламж шинэчлэх, Орхон аймагт хатуу хог хаягдлыг боловсруулах үйлдвэр байгуулах, явуулын түргэн тусламжийн үйлчилгээ бүхий тэрэг, гал унтраах тэрэгний асуудлыг шийдвэрлэнэ гэсэн юм.
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Монгол-Польшийн парламентын бүлгийн дарга Ж.Золжаргал, хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлд хоёр улсын хууль тогтоох дээд байгууллагуудын харилцааг тусгаж, таван жилийн төлөвлөгөөнд эдийн засгийг дэмжих бодлогыг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн учраас хамгийн түрүүнд Эдийн засгийн байнгын хорооныхонтой уулзалт товлосон хэмээсэн бол Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн П.Ганзориг, хоёр улс иж бүрэн түншлэлийн хүрээнд байгуулсан төлөвлөгөөгөө хөгжлийнхөө төлөвлөгөөтэй уялдуулах нь илүү үр дүнтэйг онцоллоо.
Польш-Монголын парламентын бүлгийн дэд дарга Марэк Жонса, өнгөрсөн найман жилд тус бүлгийг ахалж ажилласан талаар танилцуулаад, хууль тогтоох байгууллагуудын хамтын ажиллагаанд хоёр улсын үе үеийн парламентын бүлгүүдийн олон удаагийн уулзалт, урт хугацааны харилцааны түүх байгааг сануулав. Польш Улсын Сеймийн гишүүн, Польш-Монголын парламентын бүлгийн гишүүн Эва Колоджией, манай хоёр улс уул уурхай, олборлолтын салбарт ижил төстэй зүйл их учраас энэ чиглэлд түлхүү хөгжих боломж бий гэсэн юм.
Ийнхүү талууд хоёр улсын парламент хоорондын харилцаанд сэтгэл өндөр байгаагаа харилцан илэрхийлж, цаашдын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцсоноор уулзалт өндөрлөлөө.
Уулзалтад Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Польш Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Н.Оюундарь, Польш-Монголын парламентын бүлгийн дэд дарга Марэк Жонса, Польш Улсын Сеймийн Тамгын газар болон УИХ-ын Тамгын газар, Элчин сайдын яамдын төлөөлөл байлцав.
Албан айлчлал үргэлжилж байна гэж Монгол Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Монгол, БНСУ хамтран соёлын өвийн цахим архивын төв байгуулна
Монгол Улсын Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон БНСУ-ын Азийн соёлын төв хамтран хэрэгжүүлж буй "Монгол Улсад дижитал соёлын нөөцийн удирдлагын систем байгуулах, соёлын контент бүтээх чадавхыг бэхжүүлэх төсөл"-ийн ээлжит сургалт долоодугаар сарын 22-28-ны өдрүүдэд БНСУ-ын Куанжу хотод боллоо.
Сургалтад Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Монголын Үндэсний музей, Үндэсний номын сан, Соёлын өвийн үндэсний төвийн 15 албан хаагч хамрагдав. Тэд түүх, соёлын өвийг 2D, 3D технологиор цахимжуулах, хиймэл оюун ухаан ашиглан соёлын контент бүтээх аргачлалд суралцаж, GLAM 2.0 цахим удирдлагын нэгдсэн системтэй танилцжээ.
Нээлтийн үеэр Азийн соёлын төвийн гүйцэтгэх захирал Ким Сан Үг төслийн ач холбогдлыг онцлон, хоёр улсын хамтын ажиллагаа өргөжин тэлж байгааг тэмдэглэв. Мөн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаар "Хүннүгийн язгууртны булшны дурсгал"-ыг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлсэнд баяр хүргэжээ.
Харин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамны Соёл, урлагийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Д.Наранцэцэг төслийн хүрээнд Монголын түүх, соёлын өвийн мэдээллийг олон улсад хүртээмжтэй түгээж, иргэдийн соёлын боловсролыг дээшлүүлэхэд бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Төслийн хүрээнд Соёлын өвийн үндэсний төвийн дэргэд "Цахим архивын төв" байгуулахаар болсон бөгөөд БНСУ-ын талаас 60 сая воны өртөг бүхий тоног төхөөрөмжийг буцалтгүй тусламжаар хандивлажээ. Тус төвийг ирэх наймдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр Монголын түүх, соёлын өвийг олон улсын стандартын дагуу цахим хэлбэрээр баримтжуулж, урт хугацаанд хадгалан хамгаалах боломж бүрдэх юм.
Мөн энэ үеэр Монгол, БНСУ-ын уран бүтээлчдийн хамтарсан "Долоон нар" хүүхдийн жүжиг Куанжу хотод нээлтээ хийж, 2027 онд Монголд аялан тоглохоор болсон байна.
Түүнчлэн төслийн баг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургуулийн удирдлагатай уулзаж, соёлын салбарын мэргэжилтнүүдийг урт болон богино хугацааны сургалтад хамруулах хамтын ажиллагааны талаар санал солилцжээ.
2025-2028 онд хэрэгжих уг төслийг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургууль хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Монголын соёлын өвийг олон улсад сурталчлах, дижитал технологид суурилсан соёлын контент бүтээх хүний нөөцийг бэлтгэхэд чиглэж байна.
Улстөр нийгэм
“Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор”-ыг ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвд бүртгэлээ
БНСУ-ын Пусан хотноо 2026 оны долоодугаар сарын 19-29-ний өдрүүдэд болж буй ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооны 48 дугаар чуулганаар Монгол Улсын “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтын соёлын ангилалд бүртгэлээ.
ЮНЕСКО-ийн мэдээллээр Дэлхийн өвийн хороо нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад шинээр бүртгүүлэх санал, мөн өмнө нь бүртгэгдсэн өвүүдийн хадгалалт хамгаалалтын байдлыг хэлэлцдэг. Энэ удаагийн 48 дугаар чуулган БНСУ-ын Пусан хотноо болж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас “The Cemetery Complexes of the Xiongnu Nobility” өвийг нэр дэвшүүлсэн байна.
Хүннүгийн язгууртны оршуулгын дурсгалууд нь Евразийн нүүдэлчдийн анхны эзэнт гүрний төр, нийгмийн бүтэц, хөгжлийн өндөр түвшин, Өрнө-Дорныг холбосон соёлын солилцоо, гар урлалын технологи, зан үйлийн уламжлалыг гэрчлэх түүх, археологийн хосгүй үнэ цэнэтэй өв юм.
Дэлхийн өвийн конвенцод зааснаар жагсаалтад бүртгүүлэх соёлын болон байгалийн өв нь Дэлхий нийтийн хосгүй гайхамшигт үнэ цэнэ буюу Outstanding Universal Value-тэй байх шаардлагатай. Мөн тухайн өв нь уг үнэ цэнийг нотлох 10 шалгуураас нэг буюу түүнээс дээшийг хангахаас гадна жинхэнэ байдал, бүрэн бүтэн байдлын шаардлагыг биелүүлсэн байх ёстой.
Монгол Улс Дэлхийн байгалийн болон соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцод 1990 онд нэгдэн орсон. Үүнээс хойш Увс нуурын ай сав газар, Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолбор, Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг, Дагуурын ландшафт, Буган чулуун хөшөө, хүрлийн үеийн холбогдох дурсгалууд зэрэг зургаан өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлээд байсан юм.
Ийнхүү “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өв бүртгэгдсэнээр Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад нийт долоон өвтэй боллоо.
-
Цаг үе2025/01/22
Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлийг нарийвчлан шалгуулж бай...
-
Улстөр нийгэм2025/12/05
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Пап Францисын гэгээн дурсгалыг хүндэтгэлээ
-
Цаг үе2019/11/21
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
-
Цаг үе2021/05/20
Улаанбаатарт өнөөдөр дархлаажуулалтын 55 суурин цэг, явуулын 57 цэг ажиллана