Цаг үе
ХАСУМ-ийг бүрэн цахим хэлбэрт шилжүүлснээр жил бүр 100 гаруй сая төгрөгийн урсгал зардлыг хэмнэнэ
Авлигатай тэмцэх газраас “Ухаалаг засаг-2” төслийн хүрээнд 2026 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс эхлэн Хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүлэг (ХАСУМ)-ийг хүлээн авах, хянах, шийдвэрлэх, хариу хүргүүлэх үе шатыг бүрэн цахимжуулна.
Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд заасны дагуу нийтийн албанд томилогдохоор нэр дэвшсэн этгээдийн ХАСУМ-ийг томилох эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтан хүлээн авч Авлигатай тэмцэх газарт ирүүлдэг, тус газраас хянаад хүргүүлсэн хариуг үндэслэн томилох эсэхээ шийдвэрлэдэг.
ХАСУМ нь төрийн албанд авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг үйлдэж шүүхээр ял шийтгүүлсэн, эсхүл нэр дэвшиж байгаа албан тушаалын чиг үүрэг, эрхлэх асуудал, салбар нэгжийн үйл ажиллагаанд шууд холбогдох аж ахуйн нэгжтэй, эсхүл өөрийн хамаарал бүхий болон нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй албан үүргийн хувьд нэг нь нөгөөдөө шууд захирагдах буюу шууд хяналт тавих нэгжид хамт ажиллах, эсхүл тухайн албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлагыг хангахгүй этгээд нийтийн албанд томилогдох, эсхүл уг томилгоо нь тухайн салбарын болон бусад хууль тогтоомж зөрчих эсэхийг хянах анхан шатны эх сурвалж болдог. Түүнчлэн ХАСУМ нь төрийн албанд авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх томоохон механизмын нэг бөгөөд мэдүүлгийг хянах үе шатанд тухайн байгууллагаас албан бичиг, албан тушаалын тодорхойлолтыг цаасаар ирүүлж, мөн Авлигатай тэмцэх газраас хариуг цаасан суурьтай албан бичгээр өгч байна.
ХАСУМ-ийг хүлээн авах, хянах, шийдвэрлэх, хариу хүргүүлэх бүхий л үе шатыг бүрэн цахимжуулснаар цаасан суурьтай албан бичгийг бүрэн зогсоож, байгууллага хооронд мэдээлэл солилцохдоо Мэдүүлгийн бүрдүүлэлтийн цахим системээр дамжуулна. Энэ шилжилт хийгдсэнээр ХАСУМ-ийн хяналт дахь ил тод байдал нэмэгдэж, төрийн үйл ажиллагаа шуурхай болохын зэрэгцээ урьдчилсан тооцооллоор томилгоо хийхтэй холбоотой бүх төрийн байгууллагад цаас, хэвлэлийн зардал, шуудан, тээврийн зэрэг жил бүр дунджаар 100 гаруй сая төгрөгийн шууд зардлыг хэмнэх боломжтой болж байна.
Цаг үе
“Байгальд өгсөн бүхэн буцаж ирдэг” уриан дор 10 мянган мод тарина
“Байгальд өгсөн бүхэн буцаж ирдэг” уриан дор зохион байгуулж буй бүх нийтээр мод тарих үндэсний өдрийн арга хэмжээ Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд эхэлж, 70 гаруй байгууллага, хамт олон, гэр бүл оролцож, мод тарилаа.
Арга хэмжээг нээж НИТХ-ын дарга Д.Ихбаяр үг хэллээ. Тэрбээр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар 2021 онд НҮБ-ын индэр дээрээс “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг дэлхий нийтэд зарлаж, улс орон даяар хэрэгжүүлж эхэлснийг онцоллоо.
Мөн хавар, намрын мод тарих өдрүүдийг тогтмол зохион байгуулснаар иргэдийн экологийн боловсрол, оролцоо нэмэгдэж байна. Энэ жилийн тухайд, нийслэл хотод төвлөрсөн Улаанчулуут, Нарангийн энгэр, Цагаандавааны хогийн цэгт мод тарина. Нас биед хүрсэн нэг мод дунджаар 194 сая төгрөгийн экологийн болон нийгмийн үр өгөөжтэйг санаж иргэн бүр мод тарихыг уриаллаа.
Энэ удаагийн бүх нийтийн мод тарих арга хэмжээнд төр, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллагууд болон иргэд өргөнөөр оролцож, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулах үйлсэд хувь нэмрээ оруулж 10 мянган мод тарина гэж НИТХ-аас мэдээллээ.
Цаг үе
Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх төслийн уралдаант сонгон шалгаруулалт явагдаж байна
Нийслэл Улаанбаатар хотын ахуйн хог хаягдлын хэмжээ жил бүр тогтмол өсөж, төвлөрсөн цэгүүдийн хүчин чадал шавхагдаж байгаатай холбогдуулан хог хаягдлын менежментийг сайжруулах зорилгоор “Хог шатааж эрчим хүч үйлдвэрлэх” төслийг төр хувийн хэвшлийн түншлэлээр 2026-2029 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн.
“Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх” төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд хэрэгжүүлэх бөгөөд зураг төсөл боловсруулах, санхүүжүүлэх, барих, ашиглах, шилжүүлэх нөхцөлтэй сонгон шалгаруулалтын хоёр дахь үе шат буюу уралдаант сонгон шалгаруулалт явагдаж байна.
“Хог шатааж эрчим хүч гаргах үйлдвэр” нь өдөрт 1500 тонн хог хаягдал шатааж, жилдээ 210 сая киловатт.цаг буюу 35 мегаваттын цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоололтой.
Энэ нь ойролцоогоор 1.5 сая тонн хатуу хог хаягдлыг боловсруулж, 35 МВт цахилгаан эрчим хүчийг үйлдвэрлэж, үйлдвэрлэсэн цахилгаан эрчим хүч нь 2300 орчим өрхийг цахилгаанаар хангах төлөвлөгөөтэй юм.
Цаг үе
Хөгжмийн салбарт жинхэнэ уран бүтээлчдийн үнэ цэнийг хамгаалах хөдөлгөөн өрнөөд байна
Хөгжмийн салбарт жинхэнэ уран бүтээлчдийн үнэ цэнийг хамгаалах томоохон хөдөлгөөн өрнөөд байна. 2026 он гарснаар Spotify болон Apple Music платформууд хиймэл оюун ухаанаар (AI) бүтээгдсэн, чанаргүй "хиймэл" дуунуудыг өөрсдийн сангаасаа устгах шинэ алгоритмыг албан ёсоор нэвтрүүлж эхэллээ.
Сүүлийн жилүүдэд хиймэл оюун ухаанаар бүтээсэн сая, сая дуу стриминг орлогын тодорхой хувийг "хулгайлж" байсан бол одоо энэ мөнгө жинхэнэ хөгжимчид, хөгжмийн зохиолчдод очих боломж бүрдэж байна.
Зөвхөн өнгөрсөн онд л гэхэд өдөр бүр стриминг платформуудад 100,000 гаруй шинэ дуу нэмэгдэж байсны 20-30 хувь нь ямар нэг байдлаар AI-ийн оролцоотой байжээ гэж Соёл, урлагийн газраас мэдээллээ.
