Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын сайд Ж.Алдаржавхлан Азийн хөгжлийн банк (АХБ)-ны Монгол дахь Суурин төлөөлөгчийн газрын Суурин төлөөлөгчийн үүргийг түр орлогч Чандра Мохан Ароротой уулзаж, аялал жуулчлалын салбарын хамтын ажиллагааны асуудлаар санал солилцлоо.

Уулзалтаар аялал жуулчлалын салбарын өнөөгийн нөхцөл байдал, хэрэгжиж буй төсөл, хөтөлбөрийн явц, цаашдын хамтын ажиллагааны чиглэлүүдийн талаар хэлэлцэв.

Энэ үеэр салбарын яамнаас Монгол Улсын Засгийн газрын аялал жуулчлалын бодлого, хэрэгжилтийн үр дүнг танилцуулж, 2025 онд Монгол Улс 846 мянган гадаадын жуулчин хүлээн авч, 1.6 тэрбум ам.долларын орлого төвлөрүүлснийг онцлон дурдав.

Мөн дотоодын 1.3 сая жуулчны урсгал 400 гаруй тэрбум төгрөгийн эдийн засгийн эргэлт бий болгосныг мэдээллээ. Цаашид энэхүү өсөлтийг хадгалж, 2030 он гэхэд гадаадын жуулчдын тоог 2 саяд, салбарын экспортын орлогыг 4 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилтын хүрээнд ажиллаж байгааг танилцуулав.

Түүнчлэн АХБ-ны 38 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй “Тогтвортой аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх төсөл”-ийн хэрэгжилт 70 гаруй хувьтай үргэлжилж байгааг дурдлаа. Төслийн хүрээнд Хөвсгөл аймгийн Хатгал тосгон, Ханх сум, Хэнтий аймгийн Дадал суманд хэрэгжиж буй бүтээн байгуулалтын ажлыг энэ онд бүрэн дуусгаж, ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна.

Мөн 2026 онд ашиглалтад орох “Чингис хаан” аялал жуулчлалын цогцолборын хүрээнд байгуулах “Дижитал музей”-н төслийн талаар санал солилцов.

Уг төсөл нь Монголын түүх, нүүдлийн соёл иргэншлийг орчин үеийн технологийн шийдлээр олон улсад сурталчлах, музейн менежментийг олон улсын жишигт нийцүүлэхэд чиглэж байгааг талууд онцоллоо.

Үүний зэрэгцээ Засгийн газраас баталсан 12 аймгийн 17 аялал жуулчлалын бүсэд “Тогтвортой аялал жуулчлалын төсөл”-ийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх асуудлаар албан ёсны хүсэлтийг Сангийн яамаар дамжуулан хүргүүлэхээр тохиролцов.

Уулзалтын төгсгөлд талууд аялал жуулчлалын салбарын хөрөнгө оруулалт, хөгжлийн төслүүдийн хамтын ажиллагааг эрчимжүүлж, түншлэлийн хүрээг цаашид өргөжүүлэхэд бэлэн байгаагаа илэрхийллээ гэж Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамнаас мэдээллээ.  

Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний эмэгтэй цэргийн алба хаагчид энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцож эхэлсний 20 жилийн ой тохиож буйтай холбогдуулан “Энхийг сахиулагч эмэгтэйчүүд-20 жил” өдөрлөгийг ЗХЖШ-аас тавдугаар сарын 26-нд Офицеруудын ордонд зохион байгуулахаар төлөвлөж байна.

Өдөрлөгийг “Олон улсын энхийг сахиулах өдөр”-ийг угтан зохион байгуулж буйгаараа онцлог бөгөөд УИХ, Засгийн газрын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, Гадаад харилцааны яамны удирдлага, ЗХЖШ-ын дарга дэслэгч генерал С.Ганбямба, НҮБ-аас Монгол Улсад суугаа Суурин төлөөлөгч Яап Ван Хиерден зэрэг зочид, 300 гаруй энхийг сахиулагч бүсгүй оролцоно.

Өдөрлөгийг хүндэтгэлийн, уулзалт ярилцлага гэсэн хоёр хэлбэрээр зохион байгуулах юм.

Хурандаа Н.Нямжаргал 2006 онд ахмад цолтой байхдаа НҮБ-ын Баруун Сахар дахь "MINURSO" энхийг сахиулах ажиллагаанд цэргийн ажиглагчийн үүрэг гүйцэтгэснээр Монгол Улсын цэргийн бүсгүйчүүдийн энхийг сахиулах үйлс дэх зам мөр нээгдсэн түүхтэй.

Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин энхийг дэмжих үйлсэд эмэгтэйчүүдийнхээ оруулж буй хувь нэмрээр зүүн хойд Азидаа хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна.

Одоо ажиллагааны газар оронд 80 гаруй эмэгтэй цэргийн алба хаагч үүргээ нэр төртэй гүйцэтгэж байна гэж Зэвсэгт хүчний Жанжин штабаас мэдээллээ.  

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Сэлэнгэ аймгийн Баруунбүрэн, Орхон сумдад ажиллаж/2026.05.23/ тариаланчидтай уулзав. 

Сэлэнгэ аймаг 2026 оны хаврын тариалалтаар үр тариа 134,4 мянган га талбайд үүнээс улаанбуудай 128,9 мянган га-д, бусад үр тариа 5,4 мянган га-д, төмс 2,4 мянган га-д, хүнсний ногоо 7,9 мянган га-д тус тус тариална. Энэ сарын 22-ны байдлаар тариалалт 35 орчим хувьтай байна. 

Засгийн газар хаврын тариалалтад зориулж 7.0 сая литр түлшийг литрийг нь 3400 төгрөгөөр нийлүүлсэн. Хөнгөлөлттэй зээлийн хэмжээг 70 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдүүлж, 200 тэрбум төгрөгт хүргэсэн. Сэлэнгэ аймагт тавдугаар сарын 21-ний байдлаар 208 аж ахуйн нэгж, иргэн 45,2 тэрбум төгрөгийн зээл авчээ.

Баруунбүрэн суман дахь “Ивэн түрүү” ХХК нь 2000 гаруй га эргэлтийн талбайтай, 11 ажилтантай. Жилд 900-1000 га-д тариалалт хийж нэгж талбайгаас 20-25 цн ургац хураан авч байна.

Шинэ дэвшилтэт техник технологийг нэвтрүүлж, сум, аймагтаа  нэгж талбайгаас хамгийн өндөр ургац хураасан аж ахуй нэгжээр шалгарч байсан, Улсын аварга тариаланч хамт олон ажээ. Тариалангийн талбайгаа бүрэн хашаажуулсан. Энэ жил 1300 га-д улаан буудай тариалж байна. Тариалалт нь 70 орчим хувьтай үргэлжилж буйг тус компанийн захирал Д.Бат хэлэв. 

Монголын тариаланчдын үндэсний холбооны тэргүүн С.Батболд хөнгөлөлттэй зээл суманд нь олдохгүй байгаа асуудлыг хөндөж, зээлийн мэдээллийг ил тод болгож өгөхийг хүслээ. 

Орхон суман дахь “Шийрийн-Ундарга” ХХК 2022 онд үйл ажиллагаагаа эхэлсэн, эргэлтийн 450 га талбайтай. Энэ жил төмс, лууван, сонгино, улаанбуудай тариалжээ. 

 80 га-д бүрэн автомат услалтын систем, 25 га-д дуслын усалгааны систем суурилуулахаар төлөвлөжээ. Бусад талбайд дамартай бороожуулагч ашиглан усалгаатай болгож байна. 

Тус компани “Хүнсний хувьсгал” хөтөлбөрийн хүрээнд 1200 тн төмс, хүнсний ногооны автомат зоорь ашиглалтад оруулсан, 2022-2026 онд техник, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлт бүрэн хийсэн гэдгээ Ерөнхий сайдад танилцуулсан. Зоорь барьсан өртгөө богино хугацаанд буюу хоёр жилд нөхсөн гэдгийг “Шийрийн-Ундарга” ХХК-ийн захирал У.Эрдэнэсан хэллээ. 

Ерөнхий сайд Н.Учрал “Үр дүнгээ өгч буй “Цагаан алт”, “Хүнсний хувьсгал” хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэхээ илэрхийлж, ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбатад зээлийн батлан даалтын сангийн эх үүсвэрийг ойрын хугацаанд нэмэгдүүлж аж ахуйн нэгж, тариаланчдаа дэмжиж ажиллахыг анхаарууллаа.