Цаг үе
Мөнгө угаалт, банк, криптовалютын цаана нуугдаж байгаа үнэн
Өнгөрсөн долоо хоногт FinCEN файлууд гэгддэг баримтууд нийтэд дэлгэгдэж, дэлхийн зарим том банкнууд террорист ажиллагааны сэжигтэн, улс орныхоо эд баялгийг хулгайлан дээрэмдсэн байж болзошгүй улс төрчид, хар тамхины наймааны сэжигтэн этгээдүүдийн дансанд их наяд долларын сэжигтэй гүйлгээ хийсэн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлсэн. АНУ-ын Засгийн газар ч уг гүйлгээг зогсоож чадаагүй байна.
Санхүүгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх сүлжээ ("FinCEN") нь АНУ-ын Сангийн яамны харьяа агентлаг бөгөөд мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэх болон бусад санхүүгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх үүрэг хүлээж ажилладаг. "Сэжигтэй үйл ажиллагааг мэдээлэх" нь санхүүгийн авлигыг үүсгэж, засгийн газрууд үүнийг хэрхэн зогсоох боломжгүй эсвэл хүсэхгүй байгааг харуулдаг. Хар тамхины аюулт дайны ашиг, хөгжиж буй орнуудаас завшсан хөрөнгө, Понзигийн схемээр хулгайлагдсан хуримтлалын хөрөнгө зэрэг нь банкны ажилтнуудын сэрэмжлүүлгээс үл хамааран санхүүгийн байгууллагуудаар дамжин урсдаг
АНУ-ын хууль сахиулах байгууллагууд болон бусад улс орнуудын санхүүгийн тагнуулын албад энэ тайланг авч үзэх боломжтой.
Мөнгө угаалт нь санхүүгийн гэмт хэргээс илүү хор хохиролтой байдаг. Энэ нь хар тамхины наймаанаас авахуулаад улс төрийн гэмт хэрэг гэх мэт бусад бүх гэмт хэргийн нөхцөлийг бүрдүүлж байдаг хэрэгсэл юм. Үүнд банкнууд томоохон үүрэг гүйцэтгэдэг. Одоогийн мөрдөн байцаалтын дүнгээс харахад алдартай ЖПМорган Чейз, ЭйчЭсБиСи, Стандарт Чартеред, Дойчэ банк, Банк оф Нью-Йорк Меллон зэрэг банкнууд бүгд гэмт хэрэгт сэжиглэгдсэн этгээдийн дансанд мөнгө шилжүүлсэн болохыг харуулж байна.
Одоогийн санхүүгийн систем нь дийлэнхдээ банкнууд болон түүний захирлуудыг эрүүгийн хэрэгт яллахаас хамгаалсан байдаг тул эрүүгийн үйл ажиллагааг дэмжих боломжийг олгодог байж болзошгүй гэсэн мэдээлэл FinCEN-т ирдэг. Сэжигтэй үйл ажиллагааг сэрэмжлүүлэхгүй бол банкны үйлчилгээг хэн бүхэн чөлөөтэй авах боломж бүрдэх юм. Тиймээс хууль бус сангууд бидний итгэж найдаж байсан банкнуудаар дамжин газрын тос, соёл урлаг, үл хөдлөх хөрөнгө гэх мэт төрөл бүрийн салбаруудад хүрч, баян ядуугийн заагийг улам бүр их болгож байна.
НҮБ-ын мэдээлж байгаагаар нэг жилийн хугацаанд дэлхий даяар угаасан бохир мөнгөний тооцоолсон дүн нь дэлхийн ДНБ-ийн 2-5% буюу 800 тэрбумаас 2 их наяд доллартой тэнцэж байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар мөнгө угаалтын 90%-ийг илрүүлээгүй байна.
Үүний зэрэгцээ криптовалютын салбар нь мөнгө угаах хэрэгсэл болсон боловч харамсалтай нь статистик мэдээлэл үүний эсрэг гардаг. Криптовалютын бүх гүйлгээний зөвхөн 1.1% нь хууль бусаар хийгддэг гэсэн тооцоо байдаг. Биткойн нь эхэндээ зэвсэг, хууль бус мансууруулах бодисыг нэрээ нууцлан худалдаж авах боломжтой онлайн худалдаанд хэрэглэгддэг байсан.
Гэхдээ биткойн сүлжээний хэрэглээ улам бүр нэмэгдэж, 42 сая биткойн түрийвч хэрэглэгдэж байгаатай холбогдуулан олон нийтийн блокчэйн дахь гүйлгээг хянах боломж улам бүр нэмэгдэж байгаа бол хувийн банкны гүйлгээг ингэж хянах боломжгүй хэвээр байна.
Эх сурвалж: www.forbes.com
Цаг үе
АНУ, Иран харилцан цэргийн ажиллагаагаа түр зогсоосны дараа газрын тосны үнэ 7 орчим хувиар буурлаа
АНУ, Иран харилцан цэргийн ажиллагаагаа түр зогсоосны дараа олон улсын зах зээлд газрын тосны үнэ огцом буурлаа. Зах зээл Ойрх Дорнод дахь нөхцөл байдал намжиж, газрын тосны нийлүүлэлт тасалдах эрсдэл буурна гэж үнэлсэн нь үүнд голлон нөлөөлжээ.
Америкийн зүүн эргийн цагаар долоодугаар сарын 26-ны өдрийн 18:43 цагийн байдлаар Нью-Йоркийн барааны биржид есдүгээр сард нийлүүлэх АНУ-ын хөнгөн түүхий газрын тосны фьючерсийн үнэ баррель нь 83.10 ам.доллар болж, өмнөх арилжаанаас 6.21 ам.доллар буюу 6.95 хувиар буурсан байна.
Мөн Лондонгийн ICE биржид есдүгээр сард нийлүүлэх Брент төрлийн түүхий газрын тосны фьючерсийн үнэ баррель нь 89.58 ам.доллар болж, 7.20 ам.доллар буюу 7.44 хувиар унажээ.
Газрын тосны нийлүүлэлтэд учирч болзошгүй эрсдэл буурсан гэсэн хүлээлтийн нөлөөгөөр АНУ-ын хөрөнгийн индексийн фьючерсүүд өссөн байна.
Axios агентлагийн мэдээлснээр, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп долоодугаар сарын 24-нд Ираны эсрэг цэргийн цохилтыг түр зогсоох шийдвэр гаргажээ. Үүний дараа Reuters агентлаг Ираны эх сурвалжаас эш татан мэдээлэхдээ, АНУ цэргийн ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхгүй бол Иран мөн хариу ажиллагаагаа зогсооход бэлэн байгаа ч Вашингтоны байр сууринд бүрэн итгэлгүй хэвээр байгааг онцолсон байна.
АНУ энэ сарын эхээр Ираныг Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрч буй худалдааны хөлөг онгоцнуудад халдсан гэж буруутган цэргийн ажиллагаа явуулж эхэлсэн юм. Үүний улмаас дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлт тасалдаж болзошгүй гэсэн болгоомжлол нэмэгдэж, сүүлийн долоо хоногуудад газрын тосны үнэ өсөөд байсан билээ.
Цаг үе
BRT төслийн нарийвчилсан зураг төслийн тендерийн үнэлгээ үргэлжилж байна
Улаанбаатар хотод 2025-2030 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн "Тусгай замын автобус" (BRT) төслийн нарийвчилсан зураг төсөл боловсруулах зөвлөх үйлчилгээний тендерийн үнэлгээ үргэлжилж байна.
Төслийн хүрээнд урьдчилсан судалгаа, замын хөдөлгөөний ачааллын шинжилгээ, техник, эдийн засгийн үндэслэл, төслийн үзэл баримтлал, санхүүжилтийн бүтэц, хэрэгжилтийн үе шатны төлөвлөлт зэрэг суурь ажлыг бүрэн дуусгажээ.
Одоогоор инженерийн нарийвчилсан зураг төсөл, барилгын ажлын хяналт, үйл ажиллагааны нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулах хоёр багц зөвлөх үйлчилгээний тендерийг Азийн хөгжлийн банкны журмын дагуу 2026 оны тавдугаар сарын 14-нд олон улсад зарласан байна.
Тендерт оролцогчдын саналыг зургаадугаар сарын 10 хүртэл хүлээн авч, одоо техникийн болон санхүүгийн үнэлгээ хийж, богино жагсаалт гарган хоёрдугаар шатны сонгон шалгаруулалтыг эхлүүлэхээр бэлтгэж байгаа аж. Энэхүү сонгон шалгаруулалтад гадаад, дотоодын хамтарсан 23 байгууллага материалаа ирүүлжээ.
Сонгон шалгаруулалт дууссаны дараа төслийн инженерийн нарийвчилсан шийдэл, иж бүрэн зураг төслийг боловсруулах байгууллагыг тодруулж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлэх боломж бүрдэх юм.
BRT систем нь автобусанд зориулсан тусгай эгнээг авто замын гуравдугаар эгнээнд төлөвлөснөөр уулзвар дээр бусад тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнд саад учруулахгүйгээр нийтийн тээврийг зорчуулах шийдэлтэй. Мөн автобуснууд ухаалаг гэрлэн дохионы системээр уулзварыг давуу эрхтэй нэвтрэх боломжтой тул хөдөлгөөний хурд, цагийн нарийвчлал сайжрахыг судалгаанд дурджээ.
Төсөл хэрэгжсэнээр оргил ачааллын үеийн автобусны дундаж хурд одоогийн 5-8 км/цаг-аас 20-25 км/цаг хүртэл буюу 4-5 дахин нэмэгдэх тооцоо гарсан байна. Ингэснээр иргэдийн зорчих хугацаа богиносож, нийтийн тээврийн үйлчилгээ илүү тогтвортой, цагийн хуваарийн дагуу ажиллах нөхцөл бүрдэхээр байгааг албаныхан онцоллоо.
Цаг үе
Шүлхий өвчний SAT-1 хэвшлийн эсрэг нэмэлт дархлаажуулалт эхэллээ
Монгол Улсад өмнө нь бүртгэгдээгүй шүлхий өвчний SAT-1 хэвшил өнгөрсөн тавдугаар сард Баян-Өлгий, Ховд аймагт анх удаа бүртгэгдэж, лабораторийн шинжилгээгээр батлагдсан.
Үүнтэй холбогдуулан Засгийн газар, Улсын онцгой комисс, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам, Мал эмнэлгийн ерөнхий газар хамтран халдварыг хязгаарлах, өвчилсөн малыг устгах, голомтын болон хязгаарлалтын бүсийн малыг дархлаажуулах зэрэг шуурхай арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.
Энэ хүрээнд БНХАУ-аас 1.65 сая тун SAT-1 хэвшлийн вакцин нийлүүлж, Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтай аймгийн нийт 2.5 сая толгой малыг дархлаажуулснаар өвчний тархалтыг хязгаарлан хяналтад аваад байна.
Мөн ОХУ-ын Мал, амьтны эрүүл мэндийг хамгаалах холбооны улсын төвөөс үйлдвэрлэсэн О болон SAT-1 хэвшлийн шүлхий өвчний эсрэг 2.0 сая тун вакцин энэ сарын 25-ны өдөр Улаанбаатар хотод хүлээн авчээ.
Вакциныг тусгай зориулалтын хөргүүртэй тээврийн хэрэгслээр долоодугаар сарын 25-27-ны өдрүүдэд орон нутагт бүрэн хүргэж, Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын даргын тушаалын дагуу өнөөдөр буюу долоодугаар сарын 27-ноос нэмэлт дархлаажуулалтыг эхлүүлсэн байна.
Нэмэлт дархлаажуулалтад эрсдэлтэй бүсийн 2.3 сая гаруй толгой мал хамрагдах бөгөөд үүнд:
- Баян-Өлгий аймгийн дөрвөн сумын 683.7 мянган толгой мал,
- Ховд аймгийн найман сумын 1.0 сая толгой мал,
- Говь-Алтай аймгийн 110.0 мянган толгой үхэр,
- Увс аймгийн 283.3 мянган толгой үхэр,
- Завхан аймгийн 284.4 мянган толгой үхэр багтаж байна.
Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас энэхүү арга хэмжээ нь Монгол Улсад анх бүртгэгдсэн SAT-1 хэвшлийн шүлхий өвчний тархалтыг бүрэн хязгаарлах, халдварын эрсдэлийг бууруулах, малын эрүүл мэндийг хамгаалах, мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн тогтвортой байдлыг хангахад чухал ач холбогдолтойг онцолжээ.
Мөн Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас малчид, мал бүхий иргэдийг дархлаажуулалтад идэвхтэй хамрагдаж, малын шилжилт хөдөлгөөний хязгаарлалт, хорио цээр, биоаюулгүй байдлын дэглэмийг чанд мөрдөн ажиллахыг уриаллаа.
