Улстөр нийгэм
Гадны лобби грүппт 50, Америкийн хэвлэлүүдэд 100 мянган доллар төлөх гэрээ байгуулсан хүн нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулга байжээ
Лобби компаниудыг бүртгэдэг АНУ-ын бүртгэлийн санд АН-ын дарга асан Ц.Тувааны нэртэй, О.Цогтгэрэлийн гарын үсэгтэй Монгол Улсын Ардчилсан нам нь АНУ-ын DCI лобби групптэй 2020 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нөөс зургаадугаар сарын 12-ны хооронд хамтран ажиллахаар тохирсон гэрээ байршсан нь монголчуудын айдас, гайхаш хоёрыг төрүүлээд байгаа. Хамтын ажиллагааны гэрээний хүрээнд АН нь DCI лобби группт 50 мянган доллар төлнө. Харин Америкийн хэвлэл мэдээллийг ашиглан мэдээ тараахдаа 100 доллар төлнө. Нийтдээ 150 мянган долларыг АНУ руу урсгаж, гадны байгууллагуудыг дотоод сонгуульд ашиглах гэж байгаа энэ гэрээний талаар Ц.Туваан, О.Цогтгэрэл нар олигтой тайлбар хийж чадахгүй, олны өмнө ч гарч ирж чадахгүй хэд хонолоо. Өрсөлдөгч улс төрийн нам нь хуурамч мэдээ цацсан бол аль хэдийнэ шүүрч аваад гол дүрд тоглосон явж байх учиртай тэд яагаад амаа үдсэн бэ?
Америкийн лобби компанийг түшиглэн тус улсын хэвлэл мэдээллийг дотоод сонгуульд ашиглах гэрээ хийж, захиалага өгч байгаа жинхэнэ эзэн нь манай Ерөнхийлөгч Х.Баттулга байсан нь дэлхийн мэдээллийн хэрэгслүүдээр гарч эхэлсэн мэдээнүүдээс нотлогдож эхэллээ.
Гэрээнд нэр дурдсан байсан гурван хүний нэг Райн Грилло гэгч нь Вашингтон пост сонины сурвалжлагч Изабель Хуршудян гэдэг сэтгүүлчид 4 сарын 21-нд имэйлийг орчуулан хүргэе.
Энэхүү мэйлд “President Battulga, whom my firm represents in the US” гэсэн байна. Үгчлэн орчуулбал “АНУ-д манай компанийн төлөөлж буй Ерөнхийлөгч Баттулга” гэдгийг тод тусгаад өгчээ.
Дотоод сонгуульдаа Мьянмарт төрийн эргэлт гарахад нөлөө үзүүлсэн, гадны лообий компанийг ашиглах гэрээг би байгуулаагүй гэж Ц.Туваан УИХ-ын чуулган дээр нүүр бардам мэдэгдсэн. Ц.Туваан ингэж хэлэх нь аргагүй байж. Энэ гэрээнүүдийг хийсэн жинхэнэ эзнийг Вашингтон пост сониныхон зарлан Монгол дахь төлөөлөгчөө Х.Баттулга хэмээн зарлажээ. Х.Баттулга өөрөө ёсчлон хэрэгжүүлж эхэлсэн Үндсэн хуулиа зөрчин, Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөхийн тулд янз бүрийн арга хэрэглэж байгаа. Үндсэн хуулийн цэц, ЗХЖШ, Улсын дээд шүүх рүү дараалан гүйж, Монгол Улсын зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагчийн хувиар хэмээн хэд хэдэн удаа мэдэгдэл хийсэн.
Энэ хүн дотооддоо үймээн дэгдээж, харин гадны хэвлэлүүдэд захиалга өгч, эх орноо харлуулах бичвэрүүдийг явуулж байгааг Вашингтон пост сониныхны мэйл баримтаар нотлоод өглөө. Ёстой газар дээрээ баригдлаа даа.
Гэхдээ энэ мөнгө хаанаас төлөгдсөн бэ? Монголоос уу, гадаад данснаас уу? Ёстой нөгөө оффшор данснаас Билли Лим төлсөн юм биш байгаа гэсэн ауултууд урган гарч байна. Үүнийг эрж хайх тодруулах нь чухал юм. Вашингтон пост сониныхны мэйлд дурдагдсан өөр нэг маш ноцтой асуудал нь Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулинд өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцэх УИХ-ын “маргаашийн хэлэлцүүлгийг түүний АН бойкотлоно” хэмээн бичигдсэн мөрүүд.
Х.Баттулга яахаараа дэлхий нийтэд Монголын УИХ-аар хэлэлцэх гэж байгаа асуудлыг хоёр өдрийн өмнө зарлаад, энэ чуулганыг АН бүлэг бойкотлоно гэж мэдэгдэв ээ. Үндсэн хуулиараа намын харьяаллаас татгалзсан нам бус байх ёстой Монгол Улсын Ерөнхийлөгч АН-ын УИХ дахь бүлгийг төлөөлөөд гадаадад мэдээ явуулж, мэдэгдэл хийгээд байгаа нь хууль зөрчсөн үйлдэл үү, хувийн сонирхол уу юм уу.
Х.Баттулга уг нь Вашингтон пост сониныхонд явуулсан мэйлдээ Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийн дагуу нэмэлт өөрчлөлт орж байгаа гэдгийг албаны хэллэгээр нь бичиж ёстой байв. Гэвч манай Ерөнхийлөгчөөс ийм үг гарсангүй. Харин ч эсрэгээр АН-ын Ерөнхийлөгч юм шигээр МАН нэг намын дарангуйлал тогтоож бүс нутгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулж, Монгол улс, ард түмний ирээдүйд аюул учруулж байна гэжээ.
Үнэн хэрэгтээ Х.Баттулгын хүслээр МАН тарвал ганцхан Х.Баттулгын нам л үлдэх юм байна. Тэгэхээр нэг намын, улмаар нэг хүний дарангуйлалыг МАН биш Х.Баттулга тогтоох санаатай яваа энгийн логикоор л ойлгогдож байгаа юм. “Ичсэн хүн хүн ална” гэгчээр гадны сонинд нийтлүүлэх гэж өгсөн нийтлэлийн гарчиг хүртэл ийм агуулгатай гарч ирснийг юу гэж ойлгох вэ.
Өнөөдөр гадны хэвлэлүүдэд Х.Баттулгын Монголоос явуулсан ядарсан улс төр, хов жив гараад эхэллээ. Энэ нь хэн тархи угааж, хэн хүн гүтгэх хар технологийг дотооддоо ч гадаадад ч явуулж байгаа вэ гэдгийг эзэнтэй юутай хээтэй нь ил болгож орхив. Х.Баттулга Америкийн хэвлэлүүдийн мэдээний араас “Барууны нэр хүндтэй сонинд ингэж бичжээ, Нээрээ л МАН дарангуйлал тогтоох гээд байна” хэмээн ярих байж л дээ. Гадны сонинуудад өндөр төлбөртэй ийм мэдээллүүд гараад ирвэл одоо гайхах хэрэггүй. Тэдэнд Х.Баттулга 100 ам.доллар төлчихсөн.
Харин тэрхүү мэдээллийг дотооддоо яаж ашиглах гэж байгаа вэ. Мьянмарын төрийн эргэлт хийдэг хунтад зөвлөгөө өгдөг компани Монголд юу бэлтгэж байгаа вэ гэдгээс бид болгоомжлох, сэрэмжлэх ёстой. Энэ их мөнгийг Х.Баттулга ямар данснаас гаргасан вэ, яг хэн гэгч хүн Монголоос Америкийн лообий компанитай холбогдон заавар, чиглэл өгч байгаа вэ гэдгийг хуулийнхан шалгах хэрэгтэй болов уу.
Б.Ирээдүй
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Монгол, БНСУ хамтран соёлын өвийн цахим архивын төв байгуулна
Монгол Улсын Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон БНСУ-ын Азийн соёлын төв хамтран хэрэгжүүлж буй "Монгол Улсад дижитал соёлын нөөцийн удирдлагын систем байгуулах, соёлын контент бүтээх чадавхыг бэхжүүлэх төсөл"-ийн ээлжит сургалт долоодугаар сарын 22-28-ны өдрүүдэд БНСУ-ын Куанжу хотод боллоо.
Сургалтад Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Монголын Үндэсний музей, Үндэсний номын сан, Соёлын өвийн үндэсний төвийн 15 албан хаагч хамрагдав. Тэд түүх, соёлын өвийг 2D, 3D технологиор цахимжуулах, хиймэл оюун ухаан ашиглан соёлын контент бүтээх аргачлалд суралцаж, GLAM 2.0 цахим удирдлагын нэгдсэн системтэй танилцжээ.
Нээлтийн үеэр Азийн соёлын төвийн гүйцэтгэх захирал Ким Сан Үг төслийн ач холбогдлыг онцлон, хоёр улсын хамтын ажиллагаа өргөжин тэлж байгааг тэмдэглэв. Мөн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаар "Хүннүгийн язгууртны булшны дурсгал"-ыг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлсэнд баяр хүргэжээ.
Харин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамны Соёл, урлагийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Д.Наранцэцэг төслийн хүрээнд Монголын түүх, соёлын өвийн мэдээллийг олон улсад хүртээмжтэй түгээж, иргэдийн соёлын боловсролыг дээшлүүлэхэд бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Төслийн хүрээнд Соёлын өвийн үндэсний төвийн дэргэд "Цахим архивын төв" байгуулахаар болсон бөгөөд БНСУ-ын талаас 60 сая воны өртөг бүхий тоног төхөөрөмжийг буцалтгүй тусламжаар хандивлажээ. Тус төвийг ирэх наймдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр Монголын түүх, соёлын өвийг олон улсын стандартын дагуу цахим хэлбэрээр баримтжуулж, урт хугацаанд хадгалан хамгаалах боломж бүрдэх юм.
Мөн энэ үеэр Монгол, БНСУ-ын уран бүтээлчдийн хамтарсан "Долоон нар" хүүхдийн жүжиг Куанжу хотод нээлтээ хийж, 2027 онд Монголд аялан тоглохоор болсон байна.
Түүнчлэн төслийн баг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургуулийн удирдлагатай уулзаж, соёлын салбарын мэргэжилтнүүдийг урт болон богино хугацааны сургалтад хамруулах хамтын ажиллагааны талаар санал солилцжээ.
2025-2028 онд хэрэгжих уг төслийг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургууль хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Монголын соёлын өвийг олон улсад сурталчлах, дижитал технологид суурилсан соёлын контент бүтээх хүний нөөцийг бэлтгэхэд чиглэж байна.
Улстөр нийгэм
“Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор”-ыг ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвд бүртгэлээ
БНСУ-ын Пусан хотноо 2026 оны долоодугаар сарын 19-29-ний өдрүүдэд болж буй ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооны 48 дугаар чуулганаар Монгол Улсын “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтын соёлын ангилалд бүртгэлээ.
ЮНЕСКО-ийн мэдээллээр Дэлхийн өвийн хороо нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад шинээр бүртгүүлэх санал, мөн өмнө нь бүртгэгдсэн өвүүдийн хадгалалт хамгаалалтын байдлыг хэлэлцдэг. Энэ удаагийн 48 дугаар чуулган БНСУ-ын Пусан хотноо болж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас “The Cemetery Complexes of the Xiongnu Nobility” өвийг нэр дэвшүүлсэн байна.
Хүннүгийн язгууртны оршуулгын дурсгалууд нь Евразийн нүүдэлчдийн анхны эзэнт гүрний төр, нийгмийн бүтэц, хөгжлийн өндөр түвшин, Өрнө-Дорныг холбосон соёлын солилцоо, гар урлалын технологи, зан үйлийн уламжлалыг гэрчлэх түүх, археологийн хосгүй үнэ цэнэтэй өв юм.
Дэлхийн өвийн конвенцод зааснаар жагсаалтад бүртгүүлэх соёлын болон байгалийн өв нь Дэлхий нийтийн хосгүй гайхамшигт үнэ цэнэ буюу Outstanding Universal Value-тэй байх шаардлагатай. Мөн тухайн өв нь уг үнэ цэнийг нотлох 10 шалгуураас нэг буюу түүнээс дээшийг хангахаас гадна жинхэнэ байдал, бүрэн бүтэн байдлын шаардлагыг биелүүлсэн байх ёстой.
Монгол Улс Дэлхийн байгалийн болон соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцод 1990 онд нэгдэн орсон. Үүнээс хойш Увс нуурын ай сав газар, Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолбор, Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг, Дагуурын ландшафт, Буган чулуун хөшөө, хүрлийн үеийн холбогдох дурсгалууд зэрэг зургаан өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлээд байсан юм.
Ийнхүү “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өв бүртгэгдсэнээр Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад нийт долоон өвтэй боллоо.
-
Улстөр нийгэм2021/05/14
Мөнгөн зээлийн үйл ажиллагааг зохицуулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжл...
-
Үзэл бодол2021/07/27
Б.Сүхбаатар: Батлан хамгаалахын их сургуулийн хашаан дахь орон сууцны орц, гарцы...
-
Урлаг спорт2020/11/03
“Монгол бахархал”-ын өдөр төв талбай гар урчуудын бүтээлээр алаглах ...
-
Урлаг спорт2022/08/09
50 жилийн дараах “Зуурдын сэтгэл”