Улстөр нийгэм
“COVID-ийн дараах үе, цаг уурын хямрал сэдэвт” Дэлхийн сэтгүүлчдийн Бага хурал боллоо
БНСУ-ын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Холбоо анх 2013 онд Дэлхийн сэтгүүлчдийн бага хурлыг зохион байгууллага санаачлага гарган, өдгөө найм дахь жилдээ амжилттай зохион байгууллаа.
Уг Бага хуралд жил бүр дэлхийн олон орны сэтгүүлчдийг урьж, хэвлэл мэдээллийн тулгамдсан асуудлууд болон Солонгосын хойг, дэлхийн энх тайван байдалд сэтгүүлчдийн гүйцэтгэх үүрэг гэх мэт сэдвээр хэлэлцүүлэг өрнүүлж, жилээс жилд цар хүрээгээ тэлж, ач холбогдол нь өссөөр ирсэн билээ. Энэ жил цар тахлын улмаас цахимаар “COVID-ийн дараах үе, цаг уурын хямрал” сэдвээр зохион байгуулав.
Нийтдээ 50 орны 60 орчим сэтгүүлчид цахимаар уулзаж, COVID-ийн дараах үеийн сэтгүүлзүйн үүрэг, дэлхийн дулаарлын талаар ярилцав.
Нийгэм, хүрээлэн буй орчин, дэлхийн амьдралд нөлөөлж буй уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамтарсан хариу арга хэмжээний талаар хэлэлцэх "Дэлхийн цаг уурын асуудлууд" хэлэлцүүлгий үеэр БНСУ-ын Ерөнхий сайд Чун Сы Кюн үг хэлэхдээ “Энэхүү бага хурал нь олон улсын хамтын нийгэмлэг тодорхой бус үед чухал асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хэвлэл мэдээллийн үүрэг ач холбогдолтой, үнэ цэнэтэй боломжийг олгож байна” гэжээ.
Түүнчлэн "COVID-19 нь дэлхийн өнцөг булан бүрт асар их өөрчлөлт авчирсныг та бид сайн мэдэж байгаа. Өөрчлөлтийн хурд хурдацтай нэмэгдэж, хүрээ нь маш их тэлсэн. Үнэхээр тодорхойгүй байдал хамгийн их өөрчлөгдсөн эрин үе эхэллээ..,
Иймэрхүү өөрчлөлт, тодорхойгүй байдал үүсгэж байгаа асуудал бол цаг уурын өөрчлөлт юм. Энэ асуудлыг нэг улсын хүчин чармайлтаар хэзээ ч шийдэж чадахгүй. Хамтын санаачлага, хичээл зүтгэлд тулгуурлан бүх улс орнууд шийдлээ олохын тулд бүгд үзэл санаагаа нэгтгэх хэрэгтэй..." гэсэн юм.
Ерөнхий сайд мөн хэвлэл мэдээллийн байгууллагын үнэнийг хүргэх үүргийг онцлон "Бид дижитал технологийг хөгжүүлсний ачаар хэн ч хялбархан мэдээлэл үйлдвэрлэж, түгээж, хэрэглэж чаддаг шинэ ертөнцтэй нүүр тулж байна. Хүмүүс үнэнээр цангах нь улам бүр унтарч байна, сэтгүүлзүйн үнэ цэнэ улам бүр үнэлж баршгүй болж байна." Хэмээн цохон тэмдэглэсэн юм.
Чуулганы эхний өдөр сэтгүүлчид COVID-ийн дараах үед юу хүлээж байгаа, сэтгүүлзүйн гүйцэтгэх үүргийн талаар ярилцсан бөгөөд The Korea Times сонины дижитал контент редактор, БНСУ-ын Сэтгүүлчдин Холбооны олон улсын харилцааны хэлтсийн дарга Жун Мин Хо модератороор оролцов.
КОВИД-ын дараах нөхцөл байдлын талаарх дүр зургуудыг улс хоорондоо хуваалцаж, үнэнийг хүргэхэд хэвлэл мэдээллийн үүрэг улам бүр нэмэгдэж байгааг ярилцав. Нийтдээ 26 орны илтгэгч нар санал солилцсон бөгөөд Монгол улсаас Номадик Контент ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч Г.Гантуяа өөрийн орны цар тахлын үеийн нөхцөл байдал, хэтийн дүр зураг болоод хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн үүрэг оролцооны талаар санал солилцсон юм.
Чуулганы хоёр дахь өдөр 22 илтгэгчид дэлхийн цаг уурын асуудалд олон улсын хамтын нийгэмлэгийн хамтарсан хариу арга хэмжээ, сэтгүүлзүйн үүргийн талаар хэлэлцэв. Илтгэгчид нь "Кабул Таймс" сонины орлогч эрхлэгч Фатхулбари Ахгар (Афганистан), "Daily Star" сонины сэтгүүлч асан Тавдфик Али (Бангладеш), "Сегие Илбо" хүрээлэнгийн байгаль орчны сурвалжлагч Юн Жи-ро (Солонгос), Сингапурын дарга Иван Лим нар байв.
Дашрамд дурдахад Дэлхийн Сэтгүүлчдийн Бага хурлыг санаачлан зохион байгуулагч БНСУ-ын Сэтгүүлчдийн Холбоо нь 1964 онд байгуулагдсан Солонгосын хамгийн том сэтгүүлчдийн байгууллага юм. Энэ жил 57 жилийн ойгоо тэмдэглэж байгаа бөгөөд улс орон даяар 195 хэвлэл мэдээллийн компанийн 11000 орчим гишүүнтэй болжээ.
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Монгол, БНСУ хамтран соёлын өвийн цахим архивын төв байгуулна
Монгол Улсын Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон БНСУ-ын Азийн соёлын төв хамтран хэрэгжүүлж буй "Монгол Улсад дижитал соёлын нөөцийн удирдлагын систем байгуулах, соёлын контент бүтээх чадавхыг бэхжүүлэх төсөл"-ийн ээлжит сургалт долоодугаар сарын 22-28-ны өдрүүдэд БНСУ-ын Куанжу хотод боллоо.
Сургалтад Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Монголын Үндэсний музей, Үндэсний номын сан, Соёлын өвийн үндэсний төвийн 15 албан хаагч хамрагдав. Тэд түүх, соёлын өвийг 2D, 3D технологиор цахимжуулах, хиймэл оюун ухаан ашиглан соёлын контент бүтээх аргачлалд суралцаж, GLAM 2.0 цахим удирдлагын нэгдсэн системтэй танилцжээ.
Нээлтийн үеэр Азийн соёлын төвийн гүйцэтгэх захирал Ким Сан Үг төслийн ач холбогдлыг онцлон, хоёр улсын хамтын ажиллагаа өргөжин тэлж байгааг тэмдэглэв. Мөн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаар "Хүннүгийн язгууртны булшны дурсгал"-ыг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлсэнд баяр хүргэжээ.
Харин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамны Соёл, урлагийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Д.Наранцэцэг төслийн хүрээнд Монголын түүх, соёлын өвийн мэдээллийг олон улсад хүртээмжтэй түгээж, иргэдийн соёлын боловсролыг дээшлүүлэхэд бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Төслийн хүрээнд Соёлын өвийн үндэсний төвийн дэргэд "Цахим архивын төв" байгуулахаар болсон бөгөөд БНСУ-ын талаас 60 сая воны өртөг бүхий тоног төхөөрөмжийг буцалтгүй тусламжаар хандивлажээ. Тус төвийг ирэх наймдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр Монголын түүх, соёлын өвийг олон улсын стандартын дагуу цахим хэлбэрээр баримтжуулж, урт хугацаанд хадгалан хамгаалах боломж бүрдэх юм.
Мөн энэ үеэр Монгол, БНСУ-ын уран бүтээлчдийн хамтарсан "Долоон нар" хүүхдийн жүжиг Куанжу хотод нээлтээ хийж, 2027 онд Монголд аялан тоглохоор болсон байна.
Түүнчлэн төслийн баг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургуулийн удирдлагатай уулзаж, соёлын салбарын мэргэжилтнүүдийг урт болон богино хугацааны сургалтад хамруулах хамтын ажиллагааны талаар санал солилцжээ.
2025-2028 онд хэрэгжих уг төслийг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургууль хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Монголын соёлын өвийг олон улсад сурталчлах, дижитал технологид суурилсан соёлын контент бүтээх хүний нөөцийг бэлтгэхэд чиглэж байна.
Улстөр нийгэм
“Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор”-ыг ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвд бүртгэлээ
БНСУ-ын Пусан хотноо 2026 оны долоодугаар сарын 19-29-ний өдрүүдэд болж буй ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооны 48 дугаар чуулганаар Монгол Улсын “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтын соёлын ангилалд бүртгэлээ.
ЮНЕСКО-ийн мэдээллээр Дэлхийн өвийн хороо нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад шинээр бүртгүүлэх санал, мөн өмнө нь бүртгэгдсэн өвүүдийн хадгалалт хамгаалалтын байдлыг хэлэлцдэг. Энэ удаагийн 48 дугаар чуулган БНСУ-ын Пусан хотноо болж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас “The Cemetery Complexes of the Xiongnu Nobility” өвийг нэр дэвшүүлсэн байна.
Хүннүгийн язгууртны оршуулгын дурсгалууд нь Евразийн нүүдэлчдийн анхны эзэнт гүрний төр, нийгмийн бүтэц, хөгжлийн өндөр түвшин, Өрнө-Дорныг холбосон соёлын солилцоо, гар урлалын технологи, зан үйлийн уламжлалыг гэрчлэх түүх, археологийн хосгүй үнэ цэнэтэй өв юм.
Дэлхийн өвийн конвенцод зааснаар жагсаалтад бүртгүүлэх соёлын болон байгалийн өв нь Дэлхий нийтийн хосгүй гайхамшигт үнэ цэнэ буюу Outstanding Universal Value-тэй байх шаардлагатай. Мөн тухайн өв нь уг үнэ цэнийг нотлох 10 шалгуураас нэг буюу түүнээс дээшийг хангахаас гадна жинхэнэ байдал, бүрэн бүтэн байдлын шаардлагыг биелүүлсэн байх ёстой.
Монгол Улс Дэлхийн байгалийн болон соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцод 1990 онд нэгдэн орсон. Үүнээс хойш Увс нуурын ай сав газар, Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолбор, Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг, Дагуурын ландшафт, Буган чулуун хөшөө, хүрлийн үеийн холбогдох дурсгалууд зэрэг зургаан өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлээд байсан юм.
Ийнхүү “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өв бүртгэгдсэнээр Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад нийт долоон өвтэй боллоо.
