Улстөр нийгэм
Төрийн банк: Гурван хувийн хүүтэй зээлийн хэрэгжилт ямар байна вэ?
Монгол Улсын Засгийн газраас “Эрүүл мэндээ хамгаалж, эдийн засгаа сэргээх 10 их наядын цогц төлөвлөгөө”-ний хүрээнд Төрийн банкнаас жижиг, дунд үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэгчдэд зориулан “Ажлын байрыг дэмжих зээл”-ийг 2021 оны гуравдугаар сарын 10-наас эхлэн олгож эхэлсэн билээ. Зээлийн явц ямар байгаа талаар Төрийн банкны Иргэдийн банкны зээлийн судалгааны хэлтсийн дарга Э.Батбаяраас тодрууллаа.
-Төрийн банкнаас олгож байгаа Ажлын байрыг дэмжих зээлийн явцын талаар мэдээлэл өгөөч?
2021 оны тавдугаар сарын 20-ны байдлаар 15 мянган зээлдэгчийн нэг их наяд 330 тэрбум төгрөгийн зээлийн хүсэлт ирж, 4,605 зээлдэгчид 198.3 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон байна.
-Зээлийн шалгуурыг зээлдэгчид хэр хангаж чадаж байгаа вэ?
2020 оны хоёрдугаар сараас эхэлсэн цар тахлын улмаас бизнес эрхлэгчдийн ашиг, орлого буурсан. Тиймээс 2018, 2019 оныхтой адил түвшинд борлуулалтын орлоготой байх боломжтой гэж тооцоолон зээл олгож байна.
Иргэд, ААН хөрөнгө оруулалт буюу тоног төхөөрөмжийн зориулалтаар зээл авна гэж их ирдэг. Гэхдээ уг зээлээр зөвхөн эргэлтийн хөрөнгийг санхүүжүүлнэ гэсэн зорилготой байгаа. Манай банк эргэлтийн хөрөнгийг хоёр дахин нэмэгдүүлсэн хэмжээгээр зээл олгоно гэж журмандаа тусгасан.
Ажлын байрыг дэмжих зээлийг иргэдэд 50 сая, ААН-д 500 сая хүртэлх төгрөгөөр олгож байгаа. Гэвч зээл хүсэгчид маань өөрийн боломж бололцоог нарийн тооцохгүйгээр 50 сая, 500 саяыг л авмаар байна гэдэг нь хүндрэл үүсгэж байна.
-Зээл олголт маш их удаашралтай байна гэсэн гомдол нэлээдгүй байгаа. Шалтгаан нь юу вэ?
Харилцагчид олон банкан дээр давхар хүсэлтүүд өгч байгаа нь их байна. Үүнээс болж банкан дээр хиймэл ачаалал үүсч байгаа. Манай банкан дээр тухайн зээлдэгчийн хүсэлтийг судлаад процесс явагдсаны дараа “Би өөр банкнаас зээл авахаар болчихлоо. Танайхаас авахаа болилоо” гэж байгаа тохиолдол олон байна.
-Хөл хорионы үеэр зээл шийдэгдсэн ч хөл хорионы дараа санхүүжилт дууссан учир зээл олгох боломжгүй боллоо гэсэн хариу өглөө гэж олон хүн ярьж байна. Энэ талаар?
Манай банкан дээр ийм байдлаар зээл олгохоо больсон тохиолдол гараагүй. Өнгөрсөн хөл хорионы 28 хоногийн хугацаанд орон даяар Төрийн банкны харилцааны менежерүүд зайнаас ажилласан. Барьцаа хөрөнгийг очиж үзэхээс бусад ажлыг бол зайнаас тасалдалгүй хийгээд явсан.
Төрийн банкнаас олгож буй Ажлын байрыг дэмжих зээлийн хэрэгжилт харилцагч дээрээ ямар байгааг Сонгинохайрхан дүүрэгт хувиараа бизнес эрхлэгч Г.Одончимэгтэй ярилцлаа. Тэрээр “Эко кимчи”, “Бидний бууз, банш” гэсэн брэндийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг.
Цар тахлын үеэр тэдний үйлдвэр үйл ажиллагаагаа зогсоогоогүй ч гадуур борлуулалт муудаж орлого багассан учраас өөрт байсан нөөц бололцоогоо дайчилж, нэг ч ажилтнаа цомхотгоогүй, цалингаа цагт нь тавиад явж чадсан байна.
Г.Одончимэг эргэлтийн хөрөнгөө нэмэх зорилгоор Төрийн банкнаас Ажлын байрыг дэмжих гурван хувийн зээл авчээ. 2016 оноос түрээсийн байранд үйл ажиллагаа эхлэхдээ л Төрийн банкны харилцагч болж, түүнээс хойш зээлийн таатай харилцаатай явж иржээ. “Хамгийн гол нь тодорхой нэг банктай сайн харилцаатай, дээр нь санхүүгийн сахилга бат сайтай байвал зээл авахад хүндрэл гардаггүй” гэж тэр хэллээ. Ажлын байрыг дэмжих зээлийг авахаасаа өмнө бичил бизнесийн зээлийн үлдэгдэлтэй байсан бөгөөд шинэ авсан зээлээсээ тэрхүү үлдэгдлээ даржээ.
Зээл авснаас хойш татан авалтаа нэмснээр ачаалал ихэссэн тухай тэр ярилаа. Одоо тэр 8 хүн ажиллуулж, тэдний гэр бүлийн нийт 20 орчим хүний орлогын эх үүсвэр болж байна. Эко кимчигээрээ CU сүлжээг хангадаг, бууз баншаа бүх сүлжээ дэлгүүрт нийлүүлдэг, мөн хувь хүмүүс захиалан авдаг учраас зах зээлийн хувьд санаа зовох зүйл бага аж.
“Төрийн банкны хувьд жижиг, дунд бизнес эрхлэгчидтэй харилцах тал дээр илүү уян хатан байдаг” гэж тэр ярилаа.
Улстөр нийгэм
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Завхан аймагт ажиллаж, өвөлжилтийн бэлтгэлтэй танилцлаа
Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын Онцгой комиссын дарга Н.Номтойбаяр Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 10 дугаар албан даалгавар, Улсын Онцгой комиссын даргын 3 дугаар тушаалын хэрэгжилт болон 2026-2027 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг шалгах хүрээнд Завхан аймагт ажиллалаа.
Одоогийн байдлаар Завхан аймгийн нийт нутгийн 60 хувьд зуншлага дунд, 40 хувьд муу гэсэн үнэлгээ гарсан байна. Агаар, хөрсний температур нэмэгдэж, ургамлын ургалт саарч, бэлчээрийн гарц муудах төлөвтэй байгааг аймгийн удирдлагууд танилцуулжээ.
Энэ үеэр аймгийн удирдлагууд өвөлжилтийн бэлтгэлийг хангахтай холбоотой тулгамдсан асуудлуудаа танилцуулж, Засгийн газарт дараах хүсэлтүүдийг хүргүүлэв. Үүнд:
- БНСУ-ын "Экзим" банкны хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжиж буй 25 МВт-ын дулааны станцын барилгын ажлыг сэргээх,
- "Могойн голын нүүрсний уурхай"-н үйл ажиллагаатай холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх,
- Арцсуурь боомтын авто зам болон бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх,
- Зүүн аймгуудаас байгалийн хадлан бэлтгэх боломжийг бүрдүүлэх,
- Сумдын төрийн байгууллага, эрүүл мэндийн байгууллагуудад шаардлагатай автомашин шийдвэрлэх,
- Ховд-Завхан чиглэлийн 220 кВ-ын цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын ажлыг эхлүүлэх, сумдын цахилгаан шугамыг шинэчлэх,
- Аймгийн аюулгүйн нөөцөд өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлэх зэрэг асуудлыг хөнджээ.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Засгийн газар цаашид орон нутгийн санхүүгийн эрх мэдлийг нэмэгдүүлж, тухайн хөрөнгийн зарцуулалтад Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал хяналт тавих эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг онцоллоо.
Мөн өвөлжилтийн бэлтгэлийн хүрээнд төв болон зүүн бүсээс хадлан бэлтгэхэд тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэж, шаардлагатай сум, байгууллагуудад туулах чадвар сайтай автомашин олгох чиглэлээр дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлжээ.
Улстөр нийгэм
Н.Учрал: “Smart Selbe City” зорилтот бүлэгтээ хүрэх ёстой
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай 2026 оны долоодугаар сарын 28-ны өдөр танилцав. Тус төсөл нь Чингэлтэй дүүргийн 14, 18, Сүхбаатар дүүргийн 14 дүгээр хорооны нутаг дэсвгэрт нийт 158 га газарт хэрэгжиж байна.
Орчин үеийн ухаалаг хот буюу “Смарт сити” зарчмаар төлөвлөсөн үндэсний хэмжээнд загвар болох уг төслийн талбайд,
-113 блок, 8,575 айлын орон сууц
-5,780 суудалтай 5 сургууль
-1,520 суудалтай 8 цэцэрлэг
-4 өрхийн эмнэлэг, соёлын цогцолбор, спорт цогцолбор, гал унтраах анги зэргийг байгуулна.
Бүтээн байгуулалтад 7 ерөнхий гүйцэтгэгч ажиллаж, зарим хэсэгт 9 болон 12 давхрын угсралт дуусаж, цонхоо суурилуулж эхэлжээ. Барилгын талбайд өдөрт дунджаар 1700 орчим инженер техникийн ажилтан, 70-80 орчим машин механизм ажилладаг бөгөөд бараа, материал нийлүүлэгчдийн 60-70 хувь нь үндэсний аж ахуйн нэгжүүд юм. Газар чөлөөлөлт 96 хувьтай байна.
Бүтээн байгуулалтын явц 36.7 хувьтай үргэлжилж байгаа бөгөөд 2027 онд орон сууцны хэсэг, 2029 онд олон нийтийн үйлчилгээний бүсийг бүрэн ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ. Төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлж, олон нийтийн бүсэд аж ахуйн нэгжүүдийн оролцоог бодлогоор дэмжинэ гэлээ.
Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн ажлыг эрчимжүүлэх, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх хүрээнд холбогдох яам, тамгын газар, Нийслэлийн Засаг дарга болон “Сэлбэ хорин минутын хот корпораци” ХХК-д дараах үүрэг даалгаврыг өглөө.
Үүнд:
-Мкв-ийн үнийг бууруулах. 5.000.000 төгрөгөөр зорилтот бүлэгт хүрэхгүй учраас нийслэл үнэ бууруулах шийдлээ лхагва гарагт Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулах
-Борлуулалтын олон төрөлт схем, загвар боловсруулах. Ипотек, түрээслээд өмчлөх, хамтын өмчлөлийн хэлбэрийг тусгаж, санхүүжилтийн олон төрөлт эх үүсвэрийг ашиглах, борлуулалтын үе шатанд төрийн албан хаагчдыг хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр орон сууцжуулахыг тэргүүлэх чиглэл болгох
-Засгийн газраас Сэндбоксийн журмыг баталж өгнө. “Смарт Сэлбэ сити” бүх үйл ажиллагаандаа ухаалаг шийдлийг дүрэм журмын хүрээнд саадгүй нэвтрүүлэх
-Эдийн засгийн тусгай бүс болгож, хувийн хэвшлээ дэмжих зэрэг асуудлууд багтжээ.
“Смарт Сэлбэ сити” төсөл бүрэн хэрэгжсэнээр Монгол Улсын ДНБ-д 2.5 их наяд төгрөгийн нэмэлт өгөөж бий болох урьдчилсан тооцоо гарчээ. Бүтээн байгуулалтын дүнд 45 мянган иргэн орон сууцанд орж, орон сууцны хангамжийн жилийн эрэлтийн 42 хувийг хангана. Мөн 16 мянган ажлын байр бий болно. 15,600 янданг буулгаж, нүүрсний хэрэглээ жилд 7,500 тн-оор багасна. 12,000 нүхэн жорлон устаж, хөрс, агаарын бохирдлыг 6 хувь бууруулж, автомашины хөдөлгөөний ачааллыг багасгахаар тооцоолжээ.
2024 онд Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын ажлын хэсгийг Ерөнхий сайд Н.Учрал ахалж батлуулсан бөгөөд хот нь мэдээллийн технологид суурилсан, ухаалаг, ил тод байдлыг дэмжиж, иргэдийн оролцоог хангасан орчин үеийн байдлаар хөгжих боломжийг нээжээ. “Сэлбэ смарт сити” төсөл нь дээрх боломжийг шууд тусгасан буюу хот төлөвлөлтийн шинэ үеийн загварыг тодорхойлох, иргэн бүрийн өдөр тутмын хэрэгцээг 20 минутын дотор хүртээмжтэй, ухаалаг, тогтвортой орчинд шийдвэрлэх боломж бүрдүүлсэн, амьдрахад таатай иж бүрэн хотын бүтээн байгуулалт юм.
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
