Бидэнтэй нэгдэх

Улстөр нийгэм

Н.Учрал: Хаврын чуулганаар малчдын эрх ашигт хамааралтай хууль, тогтоомжуудын хэрэгжилтийг ил тод болгож, “гацаа”-г арилгана

Огноо:

4 сар 20 өдөр.өмнө

,

Эрчимжсэн мал аж ахуй, байгалийн аялал жуулчлалыг эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэлээрээ тодорхойлсон Булган аймгийн иргэдтэй Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал тэргүүтэй гишүүд, сайд нарын бүрэлдэхүүн 2026 оны гуравдугаар сарын 07-ны өдөр  уулзлаа.
 
Ээлжит чуулганы завсарлагаанаар парламентаас дэвшүүлж буй эрх зүйн шинэчлэл, орон нутгийн хөгжлийг дэмжсэн зорилтот ажлууд болон “Чөлөөлье” санаачилгын талаар төвийн болон хойд бүсийн иргэдтэй санал солилцож байгаа юм.
Булган аймгийн эдийн засгийн суурь нь хөдөө аж ахуйн салбар бөгөөд аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 63.5 хувийг бүрдүүлж байна. Өнгөрсөн 2025 онд тус аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 637.6 тэрбум төгрөгт хүрч, 2024 онтой харьцуулахад 6 хувиар өссөн үзүүлэлт гарчээ. УИХ-ын дарга Н.Учрал уулзалтын эхэнд “Чөлөөлье” санаачилгыг хэрэгжүүлэх дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогыг дэвшүүлснээ танилцууллаа.
Энэ хүрээнд эдийн засгийн чөлөөлөлтийг эхлүүлсэн талаараа онцлоод улсын төсвийн урсгал зардлыг бууруулж, тэргүүлэх ач холбогдолтой төсөл, хөтөлбөрүүдийг эрэмбэлэх, сахилга бат, хариуцлагыг сайжруулахад анхаарахаа илэрхийлэв. Түүнчлэн бүсчилсэн хөгжлийг урагшлуулж, төсөв, эрх мэдлийн төвлөрлийг орон нутагт чиглүүлэхийн тулд Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаа танилцуулав. Энэ хүрээнд төсвөөс санхүүжүүлэх боломжгүй, зарлагын хязгаарт багтаагүй төслүүдийг аймаг, орон нутаг бие даан хэрэгжүүлэх боломж бүрдсэнийг дуулгалаа.
Булган аймгийн тухайд, төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд аймгийн төв болон сумдад 300 айлын орон сууц ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлжээ.
УИХ-ын дарга үргэлжлүүлэн, хэт төвлөрсөн, олон шатлалт зөвшөөрлийн тогтолцоог халж, чөлөөтэй бизнес эрхлэх эрхийг баталгаажуулна гэлээ. Энэ хүрээнд Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай, Хөрөнгө оруулалтын тухай болон Зөвшөөрлийн тухай хуулиудын нэмэлт өөрчлөлтийг хаврын чуулганаар тус тус хэлэлцэх юм.
Түүнчлэн энэ чөлөөлөлтийн хүрээнд батлагдсан Иргэдийг үнийн өсөлтөөс хамгаалах тухай УИХ-ын тогтоолын хэрэгжилтийг иж бүрэн хангуулахад анхаарахаа илэрхийллээ. Эдийн засгийн чөлөөлөлт цаашид банк, санхүүгийн реформ, хувийн хэвшлийг дэмжсэн татварын бодлого, нийгмийн даатгалын шинэчлэлээр үргэлжилнэ гэв. Хоёр дахь зам болох Эрх зүйн чөлөөлөлт нь хууль тогтоомжийн давхардал, хийдэл, хүний эрхийн зөрчлийг арилгахаас эхлэх юм байна. Энэ хүрээнд хиймэл оюун ухааныг хууль тогтоох үйл ажиллагаанд нэвтрүүлж, хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуулиудад хүний эрхийг зөрчсөн зүйл, заалт байгаа эсэхийг шинжилжээ. Эдгээр зөрчлийг нэн тэргүүнд арилгахаас гадна хаврын чуулганаар хүүхэд хамгааллын тогтолцоог бэхжүүлж, хууль, тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангуулахыг чухалчлах аж. Тэрбээр, улсын хэмжээнд гэрч, хохирогчийг хамгаалах түр байрыг нэгдсэн стандарттай болгох, хүүхэд хамгааллын төсвийг нэмэгдүүлэх ажлуудыг онцоллоо. Иймд хаврын чуулганаар Гэр бүлийн хууль болон Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг эн тэргүүнд хэлэлцэн батлахаар төлөвлөж байгаа гэв. УИХ-ын дарга Н.Учрал өөрийн дэвшүүлсэн дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогынхоо гуравдугаарт ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийг онцоллоо. Эрчим хүчний импортын хараат байдлыг бууруулж, агаар, хөрсний бохирдлыг багасгахын тулд сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг үндэсний хэмжээнд дэмжих 3х100 санаачилгыг тэрбээр дэвшүүлсэн. Эхний үр дүнд айлууд нарны хавтан суурилуулж, төвийн шугамд холбох процесс, журмыг хялбаршуулснаар илүүдэл эрчим хүчнээсээ орлого олдог болсон талаар Чингэлтэй дүүргийн жишээн дээр тайлбарлалаа. Мөн эрчим хүчний хэмнэлттэй сууц, стандартад нийцүүлэн дулаалсан айл, өрхөд нарны хавтан, батарей халаагуур хосолсон системийг үе шаттайгаар нэвтрүүлэх ажлыг хэрэгжүүлэх юм байна. УИХ-ын даргын дэвшүүлсэн дээрх санаачлагад 100 мВт хүчин чадал бүхий сэргээгдэх эрчим хүчний тархмал эх үүсвэрийг аймаг сумдад байгуулах ажил багтсан.
Одоогийн байдлаар салбарын яам нийт 6 аймгийн удирдлагатай энэ чиглэлд хамтран ажиллах баримт, бичгийг үзэглэжээ. Ингэснээр ногоон төсөл хэрэгжих байршилд газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ олгох, эсхүл тусгай хэрэгцээнд авч, төслийг саадгүй хэрэгжих боломжоор хангах эхлэл болж байгааг хэллээ. УИХ-ын дарга хэлэхдээ эдгээр жижиг, тархмал эх үүсвэрүүдэд түшиглэн цахилгаан автомашин цэнэглэх дэд бүтцийг цогцолбор байдлаар 100 байршилд байгуулна гэлээ. Эхний ээлжинд хувийн хэвшлийнхний төлөөлөлтэй уулзахад, бүтээн байгуулалтыг дэмжиж, хамтран ажиллахаар болсныг дуулгав. Ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийн хүрээнд малчдын орлогыг төрөлжүүлж, ногоон санхүүжилтийг нэмэгдүүлэхийн тулд карбон кредитийн зах зээлийг эрх зүйн орчноор дэмжихээ ч илэрхийллээ. Бидэнд байгаа нөөц бололцоогоо бүрэн ашиглаж, цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэхийн тулд Уур амьсгалын өөрчлөлтийн тухай хуулийг хаврын чуулганаар хэлэлцэхээр бэлтгэл ажил эхэлсэн талаар тодотгож байв. УИХ-ын дарга илтгэлийнхээ төгсгөлд авлигын эсрэг чөлөөлөлтийг эхлүүлснээ мэдэгдлээ. Энэ хүрээнд шүгэл үлээгчийг хамгаалах, уул уурхайн ил тод байдлыг нэмэгдүүлэх нэн тэргүүний шаардлага байгааг дурдав. Түүнчлэн Нийтийн албан тушаалтны хууль бус хөрөнгийг хураах, нөхөн төлүүлэх тухай хуулийн төслийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ гэлээ. Уулзалтад оролцсон иргэд авлига, ашиг сонирхлын зөрчил орон нутагт арилахгүй байгааг шүүмжилж, холбогдох хуулийн өөрчлөлтийг дэмжиж байгаагаа хэллээ. Тэд хэрэглээний зээлийн хүү хэт өндөр байгааг шүүмжилж, банкны салбарын реформоор зээлдэгчийн эрх ашгийг хамгаалах нь чухал гэдгийг захилаа.
Цэвэрлэх байгууламж, инженерийн шугам сүлжээ, зарим сумдын авто замын ажил зэрэг зураг, төсөл бэлэн ч улсын төсөвт багтаагүй дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтуудыг шийдвэрлэж өгөхийг уламжлав. Эдийн засгийн бүтцэд мал аж ахуйн салбар зонхилж байгааг харгалзан түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулах саналыг ч дэвшүүлж байв. Эдгээрээс гадна орон нутагт ажиллах залуу боловсон хүчний хомсдол, малчдын залгамж халаа, тэдний нийгмийн асуудлыг хөндсөн. Иргэдийн асуултад УИХ-ын даргаас гадна УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан, С.Эрдэнэбат болон холбогдох албаныхан хариуллаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.
Уншсан:448
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Улстөр нийгэм

COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна

Огноо:

3 цаг 35 минут

,

COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.

Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.

Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.

Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

Монгол, БНСУ хамтран соёлын өвийн цахим архивын төв байгуулна

Огноо:

4 цаг 6 минут

,

Монгол Улсын Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон БНСУ-ын Азийн соёлын төв хамтран хэрэгжүүлж буй "Монгол Улсад дижитал соёлын нөөцийн удирдлагын систем байгуулах, соёлын контент бүтээх чадавхыг бэхжүүлэх төсөл"-ийн ээлжит сургалт долоодугаар сарын 22-28-ны өдрүүдэд БНСУ-ын Куанжу хотод боллоо.

Сургалтад Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Монголын Үндэсний музей, Үндэсний номын сан, Соёлын өвийн үндэсний төвийн 15 албан хаагч хамрагдав. Тэд түүх, соёлын өвийг 2D, 3D технологиор цахимжуулах, хиймэл оюун ухаан ашиглан соёлын контент бүтээх аргачлалд суралцаж, GLAM 2.0 цахим удирдлагын нэгдсэн системтэй танилцжээ.

Нээлтийн үеэр Азийн соёлын төвийн гүйцэтгэх захирал Ким Сан Үг төслийн ач холбогдлыг онцлон, хоёр улсын хамтын ажиллагаа өргөжин тэлж байгааг тэмдэглэв. Мөн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаар "Хүннүгийн язгууртны булшны дурсгал"-ыг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлсэнд баяр хүргэжээ.

Харин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамны Соёл, урлагийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Д.Наранцэцэг төслийн хүрээнд Монголын түүх, соёлын өвийн мэдээллийг олон улсад хүртээмжтэй түгээж, иргэдийн соёлын боловсролыг дээшлүүлэхэд бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.

Төслийн хүрээнд Соёлын өвийн үндэсний төвийн дэргэд "Цахим архивын төв" байгуулахаар болсон бөгөөд БНСУ-ын талаас 60 сая воны өртөг бүхий тоног төхөөрөмжийг буцалтгүй тусламжаар хандивлажээ. Тус төвийг ирэх наймдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр Монголын түүх, соёлын өвийг олон улсын стандартын дагуу цахим хэлбэрээр баримтжуулж, урт хугацаанд хадгалан хамгаалах боломж бүрдэх юм.

Мөн энэ үеэр Монгол, БНСУ-ын уран бүтээлчдийн хамтарсан "Долоон нар" хүүхдийн жүжиг Куанжу хотод нээлтээ хийж, 2027 онд Монголд аялан тоглохоор болсон байна.

Түүнчлэн төслийн баг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургуулийн удирдлагатай уулзаж, соёлын салбарын мэргэжилтнүүдийг урт болон богино хугацааны сургалтад хамруулах хамтын ажиллагааны талаар санал солилцжээ.

2025-2028 онд хэрэгжих уг төслийг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургууль хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Монголын соёлын өвийг олон улсад сурталчлах, дижитал технологид суурилсан соёлын контент бүтээх хүний нөөцийг бэлтгэхэд чиглэж байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

“Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор”-ыг ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвд бүртгэлээ

Огноо:

1 өдрийн өмнө

,

БНСУ-ын Пусан хотноо 2026 оны долоодугаар сарын 19-29-ний өдрүүдэд болж буй ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооны 48 дугаар чуулганаар Монгол Улсын “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтын соёлын ангилалд бүртгэлээ.

ЮНЕСКО-ийн мэдээллээр Дэлхийн өвийн хороо нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад шинээр бүртгүүлэх санал, мөн өмнө нь бүртгэгдсэн өвүүдийн хадгалалт хамгаалалтын байдлыг хэлэлцдэг. Энэ удаагийн 48 дугаар чуулган БНСУ-ын Пусан хотноо болж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас “The Cemetery Complexes of the Xiongnu Nobility” өвийг нэр дэвшүүлсэн байна.

Хүннүгийн язгууртны оршуулгын дурсгалууд нь Евразийн нүүдэлчдийн анхны эзэнт гүрний төр, нийгмийн бүтэц, хөгжлийн өндөр түвшин, Өрнө-Дорныг холбосон соёлын солилцоо, гар урлалын технологи, зан үйлийн уламжлалыг гэрчлэх түүх, археологийн хосгүй үнэ цэнэтэй өв юм.

Дэлхийн өвийн конвенцод зааснаар жагсаалтад бүртгүүлэх соёлын болон байгалийн өв нь Дэлхий нийтийн хосгүй гайхамшигт үнэ цэнэ буюу Outstanding Universal Value-тэй байх шаардлагатай. Мөн тухайн өв нь уг үнэ цэнийг нотлох 10 шалгуураас нэг буюу түүнээс дээшийг хангахаас гадна жинхэнэ байдал, бүрэн бүтэн байдлын шаардлагыг биелүүлсэн байх ёстой.

Монгол Улс Дэлхийн байгалийн болон соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцод 1990 онд нэгдэн орсон. Үүнээс хойш Увс нуурын ай сав газар, Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолбор, Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг, Дагуурын ландшафт, Буган чулуун хөшөө, хүрлийн үеийн холбогдох дурсгалууд зэрэг зургаан өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлээд байсан юм.

Ийнхүү “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өв бүртгэгдсэнээр Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад нийт долоон өвтэй боллоо.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох