Улстөр нийгэм
Улсын Их Хурлын гишүүний үнэмлэх олгоно
Монгол Улсын Сонгуулийн ерөнхий хорооны хуралдаанаар Улсын Их Хурлын 2020 оны ээлжит сонгуулийн дүнгийн талаар хэлэлцэн сонгуулийн 29 тойрог тус бүрт хамгийн олон санал авсан, тухайн тойрогт ногдох мандатын тоотой тэнцүү тооны нэр дэвшигчдийг Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдсонд тооцсон тухай шийдвэрлэн тогтоол гаргалаа.
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний үнэмлэхийг 2020 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдөр гардуулсны дараа Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 74.4-т заасны дагуу ээлжит сонгуулийн дүнг холбогдох шийдвэрийн хамт Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх юм. Үүний дараа сонгуулийн дүн, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдсонд тооцсон тухай шийдвэрийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид өргөн мэдүүлнэ.
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны ээлжит сонгуулийн санал авах ажиллагааг зургадугаар сарын 24-ний өдөр улс даяар Улаанбаатарын цагаар өглөөний 07:00 цагаас 22:00 цагийн хооронд явагдаж, сонгогчдын нэрсийн жагсаалтад бүртгэгдсэн 2,003,969 сонгогчийн 73.65 хувь буюу 1,475,895 нь саналаа өгчээ.
Сонгогчийн санал авах ажиллагаа дууссаны дараа хяналтын тооллого хийх хэсгийг нам, эвслийн ажиглагчдаар, санамсаргүй сонголтын аргаар сугалуулан тогтоосон бөгөөд улсын хэмжээнд нийт 2070 хэсгийн 41,2 хувьд буюу 849 хэсэгт санал тоолох төхөөрөмжид уншигдсан саналын хуудсыг гар аргаар тоолоход ямар нэгэн зөрчил илрээгүй байна.
МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН 2020 ОНЫ ЭЭЛЖИТ СОНГУУЛИАР УИХ-ЫН ГИШҮҮНЭЭР СОНГОГДОГЧДЫН НЭРС
|
1 |
1-р тойрог |
Ёндонпэрэнлэйн БААТАРБИЛЭГ |
Монгол Ардын Нам |
|
2 |
Жамъянгийн МӨНХБАТ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
3 |
Ганзоригийн ТЭМҮҮЛЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
4 |
2-р тойрог |
Хавдисламын БАДЕЛХАН |
Монгол Ардын Нам |
|
5 |
Телуханы АУБАКАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
6 |
Буланы БЕЙСЕН |
Ардчилсан Нам |
|
|
7 |
3-р тойрог |
Гомбожавын ЗАНДАНШАТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
8 |
Дашдондогийн ГАНБАТ |
Ардчилсан Нам |
|
|
9 |
Амгалангийн АДЪЯАСҮРЭН |
Ардчилсан Нам |
|
|
10 |
4-р тойрог |
Цогт-Очирын АНАНДБАЗАР |
Монгол Ардын Нам |
|
11 |
Жадамбын БАТ-ЭРДЭНЭ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
12 |
5-р тойрог |
Бямбасүрэнгийн ЭНХ-АМГАЛАН |
Монгол Ардын Нам |
|
13 |
Шатарбалын РАДНААСЭД |
Монгол Ардын Нам |
|
|
14 |
6-р тойрог |
Сүхбаатарын БАТБОЛД |
Монгол Ардын Нам |
|
15 |
Гомпилдоогийн МӨНХЦЭЦЭГ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
16 |
7-р тойрог |
Хаянгаагийн БОЛОРЧУЛУУН |
Монгол Ардын Нам |
|
17 |
Цэдэвийн СЭРГЭЛЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
18 |
8-р тойрог |
Борхүүгийн ДЭЛГЭРСАЙХАН |
Монгол Ардын Нам |
|
19 |
Төмөртогоогийн ЭНХТҮВШИН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
20 |
9-р тойрог |
Цэдэндамбын ЦЭРЭНПУНЦАГ |
Монгол Ардын Нам |
|
21 |
Балжиннямын БАЯРСАЙХАН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
22 |
10-р тойрог |
Содномын ЧИНЗОРИГ |
Монгол Ардын Нам |
|
23 |
Дуламдоржийн ТОГТОХСҮРЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
24 |
Гочоогийн ГАНБОЛД |
Монгол Ардын Нам |
|
|
25 |
11-р тойрог |
Нанзадын НАРАНБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
26 |
Дашдэмбэрэлийн БАТ-ЭРДЭНЭ |
Ардчилсан Нам |
|
|
27 |
12-р тойрог |
Жамбын БАТСУУРЬ |
Ардчилсан Нам |
|
28 |
Наянтайн ГАНИБАЛ |
Ардчилсан Нам |
|
|
29 |
13-р тойрог |
Жаргалтулгын ЭРДЭНЭБАТ |
Монгол Ардын Нам |
|
30 |
Чинбатын УНДРАМ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
31 |
Дамдинсүрэнгийн ӨНӨРБОЛОР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
32 |
14-р тойрог |
Жигжидийн БАТЖАРГАЛ |
Монгол Ардын Нам |
|
33 |
Цэвэгдоржийн ТУВААН |
Ардчилсан Нам |
|
|
34 |
Нямаагийн ЭНХБОЛД |
Монгол Ардын Нам |
|
|
35 |
15-р тойрог |
Одонгийн ЦОГТГЭРЭЛ |
Ардчилсан Нам |
|
36 |
Чимэдийн ХҮРЭЛБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
37 |
Баттогтохын ЧОЙЖИЛСҮРЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
38 |
16-р тойрог |
Ширнэнбаньдын АДЬШАА |
Ардчилсан Нам |
|
39 |
Бөхчулууны ПҮРЭВДОРЖ |
Ардчилсан Нам |
|
|
40 |
Сандагийн БЯМБАЦОГТ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
41 |
17-р тойрог |
Цэрэнпилийн ДАВААСҮРЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
42 |
Лхагвын МӨНХБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
43 |
Лувсанцэрэнгийн ЭНХ-АМГАЛАН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
44 |
18-р тойрог |
Ухнаагийн ХҮРЭЛСҮХ |
Монгол Ардын Нам |
|
45 |
Лувсаннамсрайн ОЮУН-ЭРДЭНЭ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
46 |
Бадмаанямбуугийн БАТ-ЭРДЭНЭ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
47 |
19-р тойрог |
Болдын ЖАВХЛАН |
Монгол Ардын Нам |
|
48 |
Гонгорын ДАМДИННЯМ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
49 |
Баагаагийн БАТТӨМӨР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
50 |
20-р тойрог |
Дамбын БАТЛУТ |
Монгол Ардын Нам |
|
51 |
Норовын АЛТАНХУЯГ |
Бие даан нэр дэвшигч |
|
|
52 |
Сайнхүүгийн ГАНБААТАР |
"ТА БИДНИЙ ЭВСЭЛ" /МАХН-ИЗНН-МУНН/ |
|
|
53 |
21-р тойрог |
Сайнбуянгийн АМАРСАЙХАН |
Монгол Ардын Нам |
|
54 |
Цэндийн САНДАГ-ОЧИР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
55 |
22-р тойрог |
Баттөмөрийн ЭНХБАЯР |
Монгол Ардын Нам |
|
56 |
Батсүхийн САРАНЧИМЭГ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
57 |
23-р тойрог |
Жигжидсүрэнгийн ЧИНБҮРЭН |
Монгол Ардын Нам |
|
58 |
Хүрэлбаатарын БУЛГАНТУЯА |
Монгол Ардын Нам |
|
|
59 |
Энхтайваны БАТ-АМГАЛАН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
60 |
24-р тойрог |
Дамдины ЦОГТБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
61 |
Цэндийн МӨНХ-ОРГИЛ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
62 |
Цэрэнжамцын МӨНХЦЭЦЭГ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
63 |
25-р тойрог |
Төмөрбаатарын АЮУРСАЙХАН |
Монгол Ардын Нам |
|
64 |
Мөнхөөгийн ОЮУНЧИМЭГ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
65 |
Жамъянхорлоогийн СҮХБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
66 |
26-р тойрог |
Хассуурийн ГАНХУЯГ |
Монгол Ардын Нам |
|
67 |
Жамбалын ГАНБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
68 |
Салдангийн ОДОНТУЯА |
Ардчилсан Нам |
|
|
69 |
27-р тойрог |
Хишгээгийн НЯМБААТАР |
Монгол Ардын Нам |
|
70 |
Бадарчийн ЖАРГАЛМАА |
Монгол Ардын Нам |
|
|
71 |
28-р тойрог |
Ням-Осорын УЧРАЛ |
Монгол Ардын Нам |
|
72 |
Долгорсүрэнгийн СУМЪЯАБАЗАР |
Монгол Ардын Нам |
|
|
73 |
Пүрэв-Очирын АНУЖИН |
Монгол Ардын Нам |
|
|
74 |
29-р тойрог |
Ганибалын АМАРТҮВШИН |
Монгол Ардын Нам |
|
75 |
Даваажанцангийн САРАНГЭРЭЛ |
Монгол Ардын Нам |
|
|
76 |
Тогмидын ДОРЖХАНД |
Зөв хүн Электорат эвсэл |
МОНГОЛ УЛСЫН СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО
Улстөр нийгэм
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Завхан аймагт ажиллаж, өвөлжилтийн бэлтгэлтэй танилцлаа
Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын Онцгой комиссын дарга Н.Номтойбаяр Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 10 дугаар албан даалгавар, Улсын Онцгой комиссын даргын 3 дугаар тушаалын хэрэгжилт болон 2026-2027 оны өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг шалгах хүрээнд Завхан аймагт ажиллалаа.
Одоогийн байдлаар Завхан аймгийн нийт нутгийн 60 хувьд зуншлага дунд, 40 хувьд муу гэсэн үнэлгээ гарсан байна. Агаар, хөрсний температур нэмэгдэж, ургамлын ургалт саарч, бэлчээрийн гарц муудах төлөвтэй байгааг аймгийн удирдлагууд танилцуулжээ.
Энэ үеэр аймгийн удирдлагууд өвөлжилтийн бэлтгэлийг хангахтай холбоотой тулгамдсан асуудлуудаа танилцуулж, Засгийн газарт дараах хүсэлтүүдийг хүргүүлэв. Үүнд:
- БНСУ-ын "Экзим" банкны хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжиж буй 25 МВт-ын дулааны станцын барилгын ажлыг сэргээх,
- "Могойн голын нүүрсний уурхай"-н үйл ажиллагаатай холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх,
- Арцсуурь боомтын авто зам болон бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх,
- Зүүн аймгуудаас байгалийн хадлан бэлтгэх боломжийг бүрдүүлэх,
- Сумдын төрийн байгууллага, эрүүл мэндийн байгууллагуудад шаардлагатай автомашин шийдвэрлэх,
- Ховд-Завхан чиглэлийн 220 кВ-ын цахилгаан дамжуулах агаарын шугамын ажлыг эхлүүлэх, сумдын цахилгаан шугамыг шинэчлэх,
- Аймгийн аюулгүйн нөөцөд өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлэх зэрэг асуудлыг хөнджээ.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Засгийн газар цаашид орон нутгийн санхүүгийн эрх мэдлийг нэмэгдүүлж, тухайн хөрөнгийн зарцуулалтад Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал хяналт тавих эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг онцоллоо.
Мөн өвөлжилтийн бэлтгэлийн хүрээнд төв болон зүүн бүсээс хадлан бэлтгэхэд тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэж, шаардлагатай сум, байгууллагуудад туулах чадвар сайтай автомашин олгох чиглэлээр дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлжээ.
Улстөр нийгэм
Н.Учрал: “Smart Selbe City” зорилтот бүлэгтээ хүрэх ёстой
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай 2026 оны долоодугаар сарын 28-ны өдөр танилцав. Тус төсөл нь Чингэлтэй дүүргийн 14, 18, Сүхбаатар дүүргийн 14 дүгээр хорооны нутаг дэсвгэрт нийт 158 га газарт хэрэгжиж байна.
Орчин үеийн ухаалаг хот буюу “Смарт сити” зарчмаар төлөвлөсөн үндэсний хэмжээнд загвар болох уг төслийн талбайд,
-113 блок, 8,575 айлын орон сууц
-5,780 суудалтай 5 сургууль
-1,520 суудалтай 8 цэцэрлэг
-4 өрхийн эмнэлэг, соёлын цогцолбор, спорт цогцолбор, гал унтраах анги зэргийг байгуулна.

Бүтээн байгуулалтад 7 ерөнхий гүйцэтгэгч ажиллаж, зарим хэсэгт 9 болон 12 давхрын угсралт дуусаж, цонхоо суурилуулж эхэлжээ. Барилгын талбайд өдөрт дунджаар 1700 орчим инженер техникийн ажилтан, 70-80 орчим машин механизм ажилладаг бөгөөд бараа, материал нийлүүлэгчдийн 60-70 хувь нь үндэсний аж ахуйн нэгжүүд юм. Газар чөлөөлөлт 96 хувьтай байна.
Бүтээн байгуулалтын явц 36.7 хувьтай үргэлжилж байгаа бөгөөд 2027 онд орон сууцны хэсэг, 2029 онд олон нийтийн үйлчилгээний бүсийг бүрэн ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ. Төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлж, олон нийтийн бүсэд аж ахуйн нэгжүүдийн оролцоог бодлогоор дэмжинэ гэлээ.
Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн ажлыг эрчимжүүлэх, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх хүрээнд холбогдох яам, тамгын газар, Нийслэлийн Засаг дарга болон “Сэлбэ хорин минутын хот корпораци” ХХК-д дараах үүрэг даалгаврыг өглөө.
Үүнд:
-Мкв-ийн үнийг бууруулах. 5.000.000 төгрөгөөр зорилтот бүлэгт хүрэхгүй учраас нийслэл үнэ бууруулах шийдлээ лхагва гарагт Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулах
-Борлуулалтын олон төрөлт схем, загвар боловсруулах. Ипотек, түрээслээд өмчлөх, хамтын өмчлөлийн хэлбэрийг тусгаж, санхүүжилтийн олон төрөлт эх үүсвэрийг ашиглах, борлуулалтын үе шатанд төрийн албан хаагчдыг хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр орон сууцжуулахыг тэргүүлэх чиглэл болгох
-Засгийн газраас Сэндбоксийн журмыг баталж өгнө. “Смарт Сэлбэ сити” бүх үйл ажиллагаандаа ухаалаг шийдлийг дүрэм журмын хүрээнд саадгүй нэвтрүүлэх
-Эдийн засгийн тусгай бүс болгож, хувийн хэвшлээ дэмжих зэрэг асуудлууд багтжээ.

“Смарт Сэлбэ сити” төсөл бүрэн хэрэгжсэнээр Монгол Улсын ДНБ-д 2.5 их наяд төгрөгийн нэмэлт өгөөж бий болох урьдчилсан тооцоо гарчээ. Бүтээн байгуулалтын дүнд 45 мянган иргэн орон сууцанд орж, орон сууцны хангамжийн жилийн эрэлтийн 42 хувийг хангана. Мөн 16 мянган ажлын байр бий болно. 15,600 янданг буулгаж, нүүрсний хэрэглээ жилд 7,500 тн-оор багасна. 12,000 нүхэн жорлон устаж, хөрс, агаарын бохирдлыг 6 хувь бууруулж, автомашины хөдөлгөөний ачааллыг багасгахаар тооцоолжээ.
2024 онд Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын ажлын хэсгийг Ерөнхий сайд Н.Учрал ахалж батлуулсан бөгөөд хот нь мэдээллийн технологид суурилсан, ухаалаг, ил тод байдлыг дэмжиж, иргэдийн оролцоог хангасан орчин үеийн байдлаар хөгжих боломжийг нээжээ. “Сэлбэ смарт сити” төсөл нь дээрх боломжийг шууд тусгасан буюу хот төлөвлөлтийн шинэ үеийн загварыг тодорхойлох, иргэн бүрийн өдөр тутмын хэрэгцээг 20 минутын дотор хүртээмжтэй, ухаалаг, тогтвортой орчинд шийдвэрлэх боломж бүрдүүлсэн, амьдрахад таатай иж бүрэн хотын бүтээн байгуулалт юм.
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
